Amsterdam wil software van big tech uit VS stap voor stap vervangen, maar hoe pak je dat aan?

De gemeente Amsterdam betaalde vorig jaar wel 20 miljoen euro voor software van Microsoft. Hier willen ze in de gemeente vanaf. © Joris van GennipDe gemeente Amsterdam betaalde vorig jaar wel 20 miljoen euro voor software van Microsoft. Hier willen ze in de gemeente vanaf. Amsterdam wil software van big tech uit VS stap voor stap vervangen, maar hoe pak je dat aan? Onafhankelijk worden van big tech. Dat is het streven van de regering, maar we zitten nog altijd aan het Amerikaanse tech-infuus. Gemeenten geven jaarlijks zo’n 185 miljoen uit aan Microsoft. Hoe keren we het tij? In Amsterdam proberen ze het. „De VS staat niet per se aan onze kant.” Jelmer Luimstra Techverslaggever 29 september 2026, 13:30Laatste update: 13:41 1 reactie Maak ons je Google-favoriet De jaarrekening van Microsoft voor gemeenten? 185 miljoen euro, bleek uit onderzoek van deze site en Binnenlands Bestuur. Er wordt inmiddels ook onderhandeld over een nieuw meerjarig contract. Toch werken sommige organisaties wel degelijk aan een Amerikaanse exit. Zo wil Amsterdam voor kritieke dienstverlening vóór 2035 onafhankelijk worden van Amerikaanse techbedrijven. De gemeente wil dit stap voor stap doen, te beginnen met nieuwe werkpleksoftware. Jaarlijks trekt Amsterdam er 3 miljoen euro voor uit. Momenteel is de hoofdstad digitaal nog compleet afhankelijk van de VS. Zo gaf de gemeente afgelopen jaar 20 miljoen euro uit aan Microsoft, bleek uit ons onderzoek. In Amsterdam maakt men zich dan ook zorgen dat de dienstverlening stopt als Trump ons land bij een conflict sancties zou opleggen. We zijn afhankelijk van een bedrijf uit een land dat niet per se aan onze kant staat „In de VS hebben ze andere wet- en regelgeving, waardoor de staat kan ingrijpen als er sancties komen”, legt wethouder Melanie van der Horst uit, die onder meer toeziet op Digitale Zaken. Ze verwijst daarbij naar de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof, die na een uitspraak rondom Gaza opeens niet meer bij zijn Microsoft-mail kon. „We zijn afhankelijk van een bedrijf uit een land dat niet per se aan onze kant staat.” Maar waar te beginnen? „We richten ons op gevoelige data”, zegt Van der Horst. „Bijvoorbeeld veiligheidszaken en een programma om informatie over hielprikken op te slaan.” In 2030 moet 30 procent van dit soort kritieke software voor de gemeente van Europese opslagdiensten komen, in 2035 de rest. Essentieel bij zo’n overstap is dat je medewerkers meekrijgt, weet it-expert Bert Hubert. Pak mensen niet direct hun Excel of Outlook af, adviseert hij: „Dat zorgt geheid voor weerstand, want mensen werken er al jaren mee. Het zit ze in de vingers. Al die mensen moet je dan in één keer op cursus doen.” Verwissel als gemeente liever als eerste je zakelijke it-systeem, adviseert Hubert. „Daar merken medewerkers niet direct wat van.” Toch, op een dag moeten óók Word en Excel de deur uit. Kondig dit niet de week van tevoren aan, adviseert Hubert. „Iedereen zal reageren: potdorie, ik begreep net het oude systeem.” Beter is volgens Hubert om dit maanden van tevoren aan te kondigen, zodat personeel ermee kan oefenen en kinderziektes tijdig opgespoord kunnen worden. Maar goed, Microsoft is niet zomaar zo groot. Je kunt er van alles mee: teksten schrijven, tabellen maken en videobellen. Dat vervang je niet zomaar even. Hoeft ook niet, meent Hubert. „Je kunt per facet overstappen naar een andere, Europese aanbieder.” Dat doen ze dan ook in Amsterdam. „We willen geen afhankelijkheid opbouwen van een nieuwe partij”, zegt Van der Horst. Dat biedt ook technisch voordelen, weet Hubert. „Als Microsoft technische problemen heeft ligt het hele systeem eruit. Dan niet.” Door stap voor stap af te bouwen, voorkom je volgens Hubert bovendien dat de ‘continuïteit van dienstverlening’ door overstapproblemen in het geding komt. Dat is een zorg, zegt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) dinsdag tegen deze site. „Die continuïteit is nu ook al in het geding”, nuanceert Hubert. „Micr