AZ nadert historische mijlpaal van FC Barcelona: op zoek naar de '11 van Wijdewormer'

Op het kantoor van het trainingscomplex in Wijdewormer wijst hoofd jeugdopleiding van AZ Paul Brandenburg naar een foto aan de muur. Het is een beeld van het Bombonera-stadion in Buenos Aires, waar AZ onder 20 drie jaar geleden de strijd om de wereldbeker verloor van Boca Juniors. Het was een team dat eerder dat jaar de Youth League had gewonnen, de jeugdversie van de Champions League. "Mooi en uniek", zegt Brandenburg vol trots. "Maar uiteindelijk is een opleiding niet succesvol omdat je de Youth League wint." Het echte succes volgde dit jaar. Met steeds meer spelers uit eigen jeugd won het eerste van AZ de KNVB-beker en de Johan Cruijff Schaal. En het lijkt niet voorbij. AZ startte met vier zeges het eredivisieseizoen. De 11 van La Masia als voorbeeld "Voor iedereen bij de club is dit genieten", aldus het hoofd jeugdopleiding. "Ik ga ieder weekend met een grote glimlach naar het stadion." Van het team dat destijds op het veld stond in La Bombonera zijn Wouter Goes, Kees Smit, Dave Kwakman, Lewis Schouten en Mexx Meerdink nu basisspelers en ook Ro-Zangelo Daal behoorde tot die lichting. Onlangs tegen FC Utrecht stonden er op enig moment zelfs negen spelers uit eigen jeugd op het veld. Een mijlpaal zoals FC Barcelona beleefde op 25 november 2012 is nabij. Op die dag trad Barça met alleen maar spelers uit de eigen opleiding aan. De '11 van La Masia' werd een begrip, een ode aan de academie. "Bij presentaties laten we vaak die foto zien van de elf van La Masia", zegt Brandenburg. "Het is voor ons een ambitie. Wij geloven er heilig in dat dat hier ook kan. Wat zou dat mooi zijn." Als coach gaat Leeroy Echteld over de opstelling. We verkassen daarom even naar het trainingsveld in Alkmaar bij Sportpark Het Lood, waar het eerste traint tot de verbouwing van het complex in Wijdewormer is afgerond. Het is een veld als een biljartlaken zo strak. De stem van Echteld klinkt: "Nog een keer een handje omhoog en ik geef niets meer!" De basis speelt tegen de reserves en wint overtuigend met 3-0. 'Alleen nog een back' "Het zou makkelijk moeten kunnen dit jaar", zegt Echteld na de training, zittend in de dug-out naast het veld. "Het is ook niet zo moeilijk. Dan zal je alleen nog een back vanuit Jong AZ erbij moeten halen." En zo is het, als we de opstelling van dit seizoen erbij pakken. Met Rome-Jayden Owusu-Oduro terug op doel voor Jari De Busser blijft alleen de linksbackpositie over, waar nu de Mexicaan Mateo Chávez staat. AZ met negen spelers uit eigen jeugd tegen Utrecht (minuut 66-80) *Geen eigen jeugd. Op kantoor heeft Brandenburg vanuit zijn raam uitzicht op het veld, waar Jong AZ bezig is aan de warming-up voor de competitiewedstrijd tegen Jong FC Utrecht. Het oog valt op Jesper Zwart, dit seizoen de vaste rechtsback. "Een moderne wingback", zegt Brandenburg. "Kan de hele rechterkant bestrijken. Je gaat het zo zien. Een leuk joch ook, beetje bescheiden. Weet zelf eigenlijk niet hoe goed hij kan voetballen. Jarenlang dienend gespeeld, nu is de tijd dat hij zichzelf meer gaat belonen." De 19-jarige Zwart laat die avond inderdaad zijn loopvermogen zien. Dan staat hij weer aan de binnenkant, dan gaat hij eroverheen, dan is hij weer achterin te vinden. Meerdere voorzetten levert hij af. Na afloop in de catacomben vertelt Zwart over zijn droom: het eerste halen, net als al die andere spelers uit de eigen jeugd. "Ik moet hopen dat er een plekje vrij komt en dat ik dan mijn kans pak", zegt het talent uit Koedijk. Elijah Dijkstra excelleert dit jaar op zijn positie, zo weet Zwart maar al te goed. Om tot de '11 van Wijdewormer' te komen kunnen we Dijkstra ook naar links schuiven en Zwart inbrengen op rechts. "Mwah, lastig", blijft Zwart bescheiden. "Ik heb in de jeugd met Elijah samengespeeld en toen stond ik wel rechtsback en hij op links. Maar Elijah doet het nu zo goed dat het bijna onmogelijk is hem naar linksback te pushen." "Een fijn ventje", zegt Echteld over Zwart. "Doet altijd zijn stinkende best en hij maakt een goede ontwikkeling door." De coach noemt meer opties, zoals Kiani Inge, Saviola Simons en Jeremiah Esajas. Eén ding is zeker: Echteld schroomt niet om de jeugd een kans te geven. Met pensioen en kampioen? Lewis Schouten kan het weten. Dit seizoen is hij na een huuravontuur bij Excelsior de verrassing, centraal in de defensie. "Ik krijg veel vertrouwen. Dat doet me goed", zegt hij leunend op een hek na de training in Alkmaar. De 22-jarige Schouten is ook zo'n voorbeeld: een speler uit eigen jeugd, woont om de hoek, sloot als spelertje van HSV Heiloo aan bij de voetbalschool en doorliep de hele opleiding. Van de '11 van La Masia' heeft hij gehoord. Schouten verwacht dat het dit seizoen een keer gaat gebeuren bij AZ. Daarvoor is hij bereid wel even linksback te staan. "Vijf minuten voor de stats dan", grapt hij. "Dan kunnen we met pensioen", lacht Brandenburg. Maar nee, zo ver is het nog lang niet. "We moeten ervoor zorgen dat de volgende Smit, Meerdink en Daal weer klaar staan."