‘Beroepsdemonstranten’ en vrouwen in lange rokken: dit zit achter azc-rellen in Betuwse kerkdorpen

De ME moet twee donderdagen op rij optreden in kerkdorpen Opheusden en Kesteren. © Raphaël DrentDe ME moet twee donderdagen op rij optreden in kerkdorpen Opheusden en Kesteren. Voetbaljeugd, ‘beroepsdemonstranten’ en vrouwen in lange rokken: dit zit achter de azc-rellen in Betuwse kerkdorpen Dorpsjeugd na de voetbaltraining, ‘beroepsdemonstranten’ en vrouwen in lange rokken. In twee kerkdorpen in Neder-Betuwe loopt een azc-protest binnen een week twee keer uit de hand. En dat terwijl er nog niet eens een opvanglocatie is. Is het toeval dat in de twee kerkelijkste dorpen van de gemeente Neder-Betuwe het geweld zo oplaait? Maak ons je Google-favoriet Ander decor, dezelfde toestanden. Een week geleden ontaardt een azc-protest in het dorpshart van Opheusden in rellen. Precies zeven dagen later gaat het een paar kilometer verderop, in Kesteren, opnieuw helemaal mis. Honderden demonstranten, veelal jong en met gezichtsbedekking, zoeken in beide gevallen opzichtig de confrontatie met de politie en zorgen zo voor een geweldsgolf. Twee keer is de inzet van de ME noodzakelijk om de rust terug te brengen in een gemeente waar rust - zeker op zondag - juist zo’n groot goed is. Is het toevallig dat uitgerekend in de twee kerkelijkste dorpen van de gemeente Neder-Betuwe het geweld nu al twee keer zo opgelaaid is? In Opheusden is grofweg twee op de drie huishoudens van reformatorische huize. In Kesteren ligt dat aantal door de vele nieuwbouw lager, maar nog altijd veel hóger dan dorpen als Echteld en Dodewaard. Ook staat vast dat de grootste relschoppers uit dorpse kringen komen en niet van buitenaf. Immers: het overgrote deel van de opgepakte demonstranten komt uit de eigen gemeente, een handvol uit omliggende gemeenten. Het is te kort door de bocht om te stellen dat er nu sprake is van onversneden racisme in de Biblebelt. Daarvoor zijn de motieven van de relschoppers ook niet eenduidig genoeg. De betogers verschillen namelijk nogal van elkaar. Dat gaat van dorpsjeugd die na de voetbaltraining sensatie zoekt en ‘beroepsdemonstranten’ tot vrouwen met lange rokken. Ze zien dit als een uitje, als een manier om de verveling te verdrijven Waar de ene expert stelt dat bij conservatieve christenen een onderstroom zichtbaar is die gevoelig is voor een radicaal rechts geluid, schaart de ander het toch vooral onder de noemer ‘verveling’. „Ze zien dit als een uitje, als een manier om de verveling te verdrijven”, zei klinisch psycholoog Jan Derksen na de eerste rellen daar al over. „En gedreven door testosteron slaan ze dan aan het rellen. Liefst in een groep, want alleen durven ze niet zoveel. Maar met elkaar stoken ze elkaar op.” Wat vinden de dominee en de lokale SGP, met afstand de grootste partij in Neder-Betuwe, ervan? Zij hebben nagenoeg dezelfde gevoelens over de onlusten in hun gemeente. In het kort worstelen ze met dit dilemma: Ja, als goed christen móét je oog hebben voor mensen in nood die hun land hebben moeten verlaten. Maar tegelijkertijd moet je óók de zorgen van je eigen inwoners serieus nemen. Die beide belangen botsen, in ieder geval in de ogen van de azc-betogers. Daar zal het de komende weken en maanden nog veelvuldig over gaan. Maar of het daar ook bij blijft is zeer de vraag. Neem de jongste rellen van donderdag. Die ontstonden in een dorp (Kesteren) waar het gemeentehuis niet staat, op een dag waarop het onderwerp azc niet eens op de politieke agenda stond. Dan kunnen betogers voortaan wel elke willekeurige plek en dag benutten om hun proteststem te laten gelden. Dat riep ook bij raadsleden, die tijdens de rellen van vorige week enige tijd opgesloten zaten in het gemeentehuis, de vraag op: waar gaat het heen? Neder-Betuwe is namelijk nog niet eens zover dat er een locatie in beeld is voor de opvang van zo’n 150 asielzoekers. Dat is doorgaans pas het moment dat een azc-protest in alle hevigheid losbarst. In Opheusden en Kesteren lijkt het kookpunt nú al bereikt. Opnieuw zagen we ME in de straten van een van