Boa Erik worstelt met agressieve zwartrijders in trein naar Ter Apel: ‘Waarom helpt Den Haag ons niet?’

Arriva laat agressieve zwartrijders op de Vechtdallijn noodgedwongen lopen. De identiteit van reizigers zonder identiteitsbewijs is niet vast te stellen. Deze site reist met boa Erik Tent mee. Maak ons je Google-favoriet Een blauwe trein zoeft door het groene Vechtdal, langs maisvelden, tuintjes en weilanden vol paarden en koeien. Idyllischer wordt het niet. Toch is deze lijn van Emmen naar Zwolle het strijdtoneel geworden van boa Erik Tent. Zijn missie: zwartrijders zonder ID makkelijker beboeten. „Waarom helpt Den Haag ons niet?” Terwijl Tent aan het werk is, loopt een verslaggever van de Stentor een dag met hem mee. Erik Tent pendelt tussen de verschillende stations op de Vechtdallijn. © Enzio Ardesch Want de grootste groep zwartrijders zonder ID? Die heeft alleen een pasje (met pasfoto) van het COA bij zich. Daarop staat een nummer waarmee bewoners van een asielzoekerscentrum ingeschreven staan in het vreemdelingenregister. Op basis van die gegevens schreef Arriva boetes uit. Maar die worden niet meer geaccepteerd door het Openbaar Ministerie (OM). En daardoor gaat het mis. Want nu moeten de Arriva-medewerkers wachten op tussenkomst van de politie. Tijdens het wachten op een leeg perron wordt de situatie soms zo onveilig dat medewerkers voor hun eigen veiligheid kiezen. De agenten kunnen het vreemdelingenregister checken. Maar het wachten op een verlaten perron duurt vaak zo lang dat de zwartrijder dan agressief wordt. Arriva stuurde medewerkers daarom een memo: eigen veiligheid eerst. Sinds eind augustus ontkwamen al zestien zwartrijders op deze manier aan een boete. We rijden richting Emmen. De trein is rustig. ’s Ochtends gaan de meeste mensen richting Zwolle. Het grootste probleem op Tents lijn vormen de veiligelanders die in Ter Apel verblijven. Het zijn de asielzoekers die weinig kans op een verblijfsvergunning hebben. Uit verveling gaan ze overdag het hele land door, weet Tent. Zonder vervoersbewijs. Het team van Tent springt bij als de reguliere steward hulp nodig heeft. Tent en zijn collega’s pendelen heen en weer in de trein. In een geel steekwerend vest en met handboeien zijn ze getraind om te de-escaleren. „De gewone reizigers, de studenten en de forenzen, de dagjesmensen. Die moeten we juist niet vergeten. Zij betalen voor hun reis.” Hij laat de incidentcijfers zien van de Vechtdallijn. Schrikbarende cijfers. Sinds april 2023 zet Arriva personeel van Service & Veiligheid in op de Vechtdallijn. In het kwartaal voordat zij aan het werk gingen, werden er 126 boetes uitgedeeld aan mensen zonder identiteitsbewijs en treinkaartje. In 2026 werden in het eerste kwartaal 656 boetes uitgeschreven aan mensen zonder ID en geldig vervoersbewijs. Naar Emmen verloopt de rit zoals verwacht. Wandelaars in korte broek stappen in om het volgende station uit te stappen. Op het raam hangen stickers met een WhatsAppnummer dat rechtstreeks naar de klantenservice van Arriva leidt. Het nummer is bedoeld voor reizigers die zich onveilig voelen. In Emmen hangt bij de uitgang van het station een geel bordje. Azc Ter Apel staat erop. Hier stopt een speciale pendelbus. In het leven geroepen omdat er in de reguliere streekbus te veel geweldsincidenten met asielzoekers waren. © Angelique Rondhuis Van de pendel naar het perron Een witte touringcar stopt. Tientallen vluchtelingen stappen uit. Een fiets wordt uit het ruim getrokken. Het zijn veelal mannen. De meesten stappen gelijk richting het perron. „No sigaret”, krijgt een van hen gelijk te horen van een perronmedewerker. © Angelique Rondhuis Met witte papieren in de hand kijken ze vertwijfeld om zich heen. „Zwolle?” vraagt een man. De collega’s van Tent reizen meestal op en neer tussen Hardenberg en Coevorden. „Zo kunnen we alle treinen meepakken en snel schakelen. We reageren op meldingen.” En het aantal meldingen neemt toe. „De werkdruk wordt hoger. We vliegen van incident naar incident.” Deze ochtend worden alle reizigers op het perron al gecontroleerd. Dat is d