Crisis in Spaanse politiek: parlement verwerpt maatregelen tegen woningcrisis

De Spaanse regering krijgt haar plannen tegen de woningcrisis niet door het parlement. Twee decreten van premier Sánchez haalden geen meerderheid, terwijl de woede over hoge woonlasten op straat aanhoudt. De nederlaag zet ook zijn minderheidsregering onder druk: mogelijk valt die al binnen enkele dagen. Over vervroegde verkiezingen bestaat nog geen zekerheid.

Met het pakket wilde Sánchez de oplopende onvrede over wonen beantwoorden. Zijn regering had de maatregelen al goedgekeurd, maar kreeg het parlement niet mee. De plannen moesten kwetsbare huurders tot 2030 beschermen tegen huisuitzetting. Ook wilde de regering lopende huurcontracten voor nog eens twee jaar bevriezen en kortdurende verhuur strenger reguleren. Volgens gezondheidsminister García zouden ruim vijf miljoen mensen baat hebben bij het pakket. Voor Sánchez waren de decreten daarmee een antwoord op een probleem waarvoor demonstranten de afgelopen weken herhaaldelijk aandacht vroegen.

De crisis kreeg een gezicht door de 87-jarige Maricarmen Abascal. Zij werd vorige week uit haar woning gezet nadat een huurverhoging het huis voor haar onbetaalbaar had gemaakt. Ze woonde er al zeventig jaar. De regering vernoemde het zogenoemde Maricarmen-decreet naar haar. Deze week kreeg Abascal alsnog te horen dat ze in haar huis mag blijven. Haar uitzetting had, naast de hoge woonlasten, mensen op de been gebracht. Ook vandaag verzamelden demonstranten zich bij het parlement. Hun boodschap na de stemming: de acties stoppen niet.

De doorslag kwam van Junts, de Catalaanse separatistische partij die samen met de oppositie tegenstemde. Volgens Junts zou het pakket juist woningen aan het aanbod onttrekken en huisvesting daardoor moeilijker bereikbaar maken. De partij had vooraf bovendien extra bescherming voor kleine verhuurders geëist. Ook de conservatieve Partido Popular wees de decreten af. PP-parlementslid Juan Bravo stelde dat betaalbaarheid vooral vraagt om meer woningbouw, niet om regeringsdecreten. Daarbij benadrukte hij dat zo’n aanpak tijd kost en niet eenvoudig is.

Voor Sánchez raakt die tegenstand direct aan zijn politieke positie. De socialistische premier leidt een minderheidsregering en heeft kleinere partijen zoals Junts nodig. Op steun van de PP kon hij al niet rekenen. Voor Junts speelt daarnaast het mogelijke politieke vervolg mee: separatistenleider Puigdemont keert wellicht volgende week terug naar Spanje en kan zich bij eventuele verkiezingen kandidaat stellen. Spaanse media berichten dat Sánchez mogelijk op vervroegde verkiezingen afkoerst. Zijn kantoor heeft dat niet bevestigd.

Intussen blijft betaalbaar wonen voor veel Spanjaarden buiten bereik. Volgens de Spaanse Jeugdraad zijn de huren over een periode van tien jaar twee keer zo hoog geworden. Veel jongeren kunnen daardoor nauwelijks een eigen woning betalen en blijven noodgedwongen langer thuis wonen. Huurdersorganisatie Sindicato de Inquilinos roept voor morgen opnieuw op tot massaal protest en houdt het tentenkamp op Puerta del Sol in Madrid aan. De parlementaire route voor deze voorstellen is vastgelopen; de druk vanuit huurders blijft.