De affaire rond van Weel staat voor meer, en dat beseffen ze in het kabinet nu ook

Justitieminister David van Weel tijdens het debat in de Tweede Kamer. © ANPJustitieminister David van Weel tijdens het debat in de Tweede Kamer. analyse De affaire rond van Weel staat voor meer, en dat beseffen ze in het kabinet nu ook Zo diep door het stof als minister David van Weel (VVD, Justitie) donderdagnacht ging, ging een bewindspersoon zelden. De oppositie liet het kabinet voelen dat het een minderheid in de Tweede Kamer heeft. De ministers in het kabinet-Jetten besturen in een nieuw tijdperk. Dat vergt soms een enorme knieval in ruil voor baanbehoud. Tobias den Hartog Parlementair verslaggever 26 september 2026, 11:30Laatste update: 11:56 Maak ons je Google-favoriet Hij zei ‘sorry’. Toen nog eens. Daarna weer. En vervolgens maakte minister David van Weel zelfs excuses voor de wijze waarop hij sorry had gezegd. ,,Ik was net onvolledig in mijn excuses.” De oppositie in de Tweede Kamer dwong de justitieminister ver, heel ver, op de knieën tijdens het spoeddebat donderdagavond. Deels had dat te maken met de aard van het debat. Van Weel had immers een onafhankelijk rapport van de Algemene Rekenkamer over opsporingscijfers gebagatelliseerd. Zozeer zelfs, dat de rekenmeesters vonden dat Van Weel de Tweede Kamer ‘op het verkeerde been’ had gezet. Na lang mitsen en maren hield Van Weel vol dat hij de Kamer niet bewust had misleid. Maar de erkenning kwam later alsnog: ,,Het is klip en klaar dat u zich op het verkeerde been gezet heeft gevoeld.” Uiteindelijk bleek het voldoende om politiek te overleven. Maar de oppositie maakte wel duidelijk: er is een nieuw tijdsgewricht aangebroken. Voorheen hielden de fracties van de regeringspartijen hun ministers gemakkelijk in het zadel: ze hadden immers een meerderheid aan zetels in de Tweede Kamer. Een motie van wantrouwen kreeg dus nooit een meerderheid als de coalitie dat niet wilde. Die tijd is voorbij. Donderdagavond hing een motie van wantrouwen in de lucht en partijen als PRO, JA21 en SGP gaven de indruk die misschien wel te gaan steunen. Het had tot gevolg dat zelfs iemand als Jan Struijs (50Plus) de minister tegen het einde van het debat nóg maar eens tot excuses kon dwingen. Kamerleden tijdens de stemming over David van Weel. © ANP „Je kunt toch gewoon zeggen: dit had niet moeten gebeuren. Maar ik proef dat niet”, zei Struijs. Voorheen zou een minister niet bang zijn voor een Kamerlid met slechts twee zetels. Nu gold voor Van Weel: iedere zetel is broodnodig. Ik moet toch nog maar eens zeggen dat ik heus mijn excuses écht meende, dacht Van Weel: „Ik herken dat u het idee heeft dat mijn excuses niet oprecht waren of slechts gericht waren op het proces.” Het maakt dat de oppositiepartijen een nieuw machtsmiddel in handen hebben: iedere minister moet op eieren lopen, de baanzekerheid is verkleind. Tegelijk geldt ook: voor de motie van wantrouwen stemden alleen PVV en Forum voor Democratie. Ergo: ook de oppositie is geen verenigd front. Daar speelt ook nog mee dat een aantal oppositiepartijen nog in onderhandeling is met het kabinet over de Prinsjesdagbegroting. Gehoord op de wandelgangen: stuur je een minister weg, als je een week later met datzelfde kabinet nog gaat onderhandelen? PRO, JA21, SGP, BBB: ze gaven er in het debat geen blijk van dit mee te wegen. Maar het is ook weer niet helemaal los te zien van pittige debatten als die van donderdagavond. Ook de oppositie opereert onder een nieuw gesternte. Van Weel is de eerste minister die aan den lijve heeft ondervonden dat het minderheidskabinet in alles een nieuw tijdperk heeft ingeluid. Maar hij zal zeker niet de laatste zijn. Beluister ook onze nieuwe aflevering van de politieke podcast: Al onze podcasts vind je op ad.nl/podcasts. Schrijf je hier in voor onze politieke nieuwsbrief. Lees meer Lezersoproep2 Vragen over alle tradities en gebruiken van Prinsjesdag? Stel ze hier