De bibliotheken zijn weer sexy, daarom kunnen ze helpen in de strijd tegen ontlezing

Özcan Akyol. © Joost HovingÖzcan Akyol. Column De bibliotheken zijn weer sexy, daarom kunnen ze helpen in de strijd tegen ontlezing Özcan Akyol schrijft drie keer per week over wat hem bezighoudt. Özcan Akyol Columnist 11 september 2026, 17:33 Reageren Maak ons je Google-favoriet Deze week maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bekend dat onze bibliotheken landelijk meer leden tellen dan het jaar daarvoor. Daarnaast werden er 35 nieuwe vestigingen geopend, een stijging die enerzijds is te verklaren door de Spuk-regeling (geld van de overheid om iets aan te moedigen) en kortingen op lidmaatschappen voor bijvoorbeeld jongvolwassenen. Dat is prachtig nieuws. Want we lazen deze week ook dat bijna veertig procent van de vijftienjarigen onvoldoende leesvaardigheden bezitten en wat minder bekend is dat 1,8 miljoen volwassenen laaggeletterd zijn. De populariteit van de bibliotheek komt natuurlijk ook door de gedaanteverwisseling die het instituut de afgelopen decennia doormaakte, aangemoedigd door het saaie en stoffige imago van weleer, waardoor veel jongeren wegbleven. In een beetje bibliotheek kan je tegenwoordig films kijken, taallessen volgen, digitale handigheid trainen, pianospelen, lunchen, spreekuren bezoeken, ravotten met vriendjes, debatten volgen, studeren en wat dies meer zij. Het lijstje is eindeloos. Ik ben als schrijver die regelmatig bibliotheken bezoekt altijd een voorstander van deze transitie geweest. Heel goed dat er op tijd is geanticipeerd: de spreekwoordelijke drempel is verlaagd en de brede cultuur staat nu centraal. Maar dat gewicht en die positie in de gemeente scheppen ook een verantwoordelijkheid. Ik zeg niet dat de bibliotheek terug moet naar de kerntaken, dat zou ontzettend stom zijn en het failliet inluiden, maar de ontlezing, in verschillende generaties, noopt wel tot actie. Deze week is er veel gekeken naar scholen en het ministerie van Onderwijs in de strijd om de taalarmoede terug te dringen. De bibliotheek mag echter niet vergeten worden. Daarmee suggereer ik overigens niet dat de boeken er nu als decor staan – louter voor het plaatje. Wél is het goed om nog meer te organiseren voor kwetsbare groepen, jongeren die nog te redden zijn en natuurlijk de geoefende lezers – die laatste groep is even waardevol. De magie van literatuur, de noodzaak om een volwaardige burger te worden in een rommelige samenleving en het belang van een belezen bevolking moeten verspreid worden op alle mogelijke manieren. Wat veel mensen vergeten, is dat lezen het begin van alles is. Zeker in een land dat almaar digitaliseert is het zorgwekkend dat zoveel mensen noodgedwongen moeten afhaken. Kortom: alle steun vanuit het bibliotheekwezen is nu broodnodig. Eus toert met zijn theaterprogramma De Klassenmigrant door Nederland. Speellijst en tickets via de website. Lees meer Monument of sloopkogel? Het Huis van de Toekomst hangt aan een zijden draadje