De klem waarin Hans Vijlbrief zit: loyaal aan Jetten, trouw aan zijn proefschrift

Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) © ANPMinister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) De klem waarin Hans Vijlbrief zit: loyaal aan Jetten, trouw aan zijn proefschrift Gaat het openbaar vervoer dit jaar vaker plat? Minister Hans Vijlbrief staat onder druk om alle bezuinigingen op de sociale zekerheid te schrappen. De strijd is behalve politiek ook persoonlijk: juist de kortere WW is de ingreep die Vijlbrief al sinds zijn studietijd het felst verdedigt. Hans van Soest Parlementair verslaggever en columnist 8 september 2026, 19:30 Maak ons je Google-favoriet Ook dit weekeinde weer voerde minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) het ene na het andere telefoongesprek. Zonder succes. De patstelling rond de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid blijft staan. En dus ligt het openbaar vervoer woensdag plat. Met de staking voeren de bonden de druk verder op om die bezuinigingen in hun geheel van tafel te krijgen. In de Tweede Kamer doet de linkse oppositie hetzelfde: zet een streep door die plannen of we stemmen de begroting van dit kabinet weg, is het dreigement. En daarmee staat de toekomst van het kabinet op het spel. Vijlbrief zit in een klem. Als jarenlange rechterhand van D66-leider Rob Jetten is hem er alles aan gelegen om diens premierschap tot een succes te maken. Een akkoord met de bonden zou helpen om uit de patstelling te komen, waardoor het kabinet verder kan. De afgelopen maanden ging daarom het ene na het andere voornemen uit het regeerakkoord al het raam uit. Het plan om de AOW-leeftijd sneller te verhogen ging de prullenbak in. En vakbonden en werkgevers werd gevraagd met een alternatief plan te komen om te zorgen dat er minder werklozen en arbeidsongeschikten aan de kant staan. Tot die tijd zouden ‘de voorstellen voor het verkorten van de WW en het aanpassen van de WIA voorlopig niet in de voorgestelde vorm worden doorgezet’, beloofde Vijlbrief. Wél hield het kabinet lang vol dat de geplande miljarden die de ingrepen moesten opleveren op een andere manier moesten worden opgehaald. De overheidsbegroting loopt immers uit het lood, waarschuwt het CPB. Als we niet zuiniger aandoen, wordt de staatsschuld op termijn onbetaalbaar. Maar uit de uitgelekte Prinsjesdagstukken blijkt dat het kabinet inmiddels ook op dit punt water bij de wijn heeft gedaan. Sommige bezuinigingen zijn fors afgezwakt. Zo wil het kabinet de uitkeringen hooguit met 7,5 procent verlagen in plaats van 20 procent. Maar het is niet genoeg voor de bonden of oppositiepartij PRO om ook iets toe te geven. Eerst álle ingrepen van tafel, pas daarna willen ze praten over eventuele hervormingen in de sociale zekerheid. De uitkeringen mogen niet slechter worden dan ze nu zijn, is hun eis. Als rechterhand van D66-leider Rob Jetten is Vijlbrief er alles aan gelegen om diens premierschap tot een succes te maken. © ANP Inkorten duur van WW Wat die eis extra ingewikkeld maakt: minister Vijlbrief zit er ook persoonlijk in. Want wil hij de bonden tegemoet komen, dan zal hij een van zijn overtuigingen moeten loslaten: inkorting van de WW-duur. Nu kan iemand nog maximaal twee jaar een werkloosheidsuitkering krijgen. In het regeerakkoord is afgesproken die termijn terug te brengen naar een jaar. Vijlbrief was een van de onderhandelaars. Dit punt is belangrijk voor hem: in 1992 promoveerde hij aan de Vrije Universiteit in de economie op het proefschrift Unemployment insurance and the Dutch labour market. Daarin beschreef hij hoe werklozen het snelst aan het werk komen als ze enerzijds actief worden geholpen bij het vinden van een nieuwe baan en anderzijds door minder uitkering te krijgen, worden geprikkeld te blijven zoeken naar werk. In Kamerdebatten de afgelopen maanden verdedigde Vijlbrief deze ingreep uit het regeerakkoord het vurigst. Het was niet bedoeld om ‘mensen te pesten’, aldus Vijlbrief. Maar om te voorkomen dat te veel mensen aan de kant staan in een tijd waarin door de vergrijz