Deze trucs passen webshops toe om jou te verleiden snel en meer te kopen (en zo weersta je ze)

Let op tijdens het webshoppen. © Getty ImagesLet op tijdens het webshoppen. Deze trucs passen webshops toe om jou te verleiden snel en meer te kopen (en zo weersta je ze) Webshops verleiden consumenten niet langer met alleen scherpe prijzen, maar zetten geavanceerde gedragspsychologie in om de winkelmand vol te krijgen. Met sluwe trucs word je ongemerkt gemanipuleerd tot meer kopen dan je van plan was. En dat doen niet alleen onbetrouwbare webwinkels. Maak ons je Google-favoriet Je wasmachine begeeft het, maar je hebt geluk. Een bekende webshop biedt korting, maar dan moet je wel binnen 1 uur en 22 minuten beslissen. De aftelklok tikt genadeloos af en dus klik je en bestel je het apparaat. Pas later ontdek je dat je ongevraagd extra garantie hebt afgesloten en de wasmachine bij een andere winkel goedkoper was. Ongewild ben je slachtoffer geworden van een dark pattern. Dat klinkt als de titel van een spannende thriller, maar het is de naam voor misleidende en manipulerende trucs bij webwinkels. Ze zijn bedoeld om je onbewust over te halen meer te kopen dan je van plan was. Vooral schaarste in aantallen, nog meer dan schaarste in tijd, maakt consumenten competitief en zelfs agressief. De meeste trucs ben je waarschijnlijk al eens tegengekomen, zoals aftelklokken, meldingen als ‘nog maar één op voorraad’ en een knop met de tekst ‘Nee, ik wil niet voordeliger uit zijn’. Eén ding hebben deze zaken gemeen: de angst om iets mis te lopen. „Ze creëren vooral tijdsdruk, schaarste en sociale bewijskracht”, legt consumentenpsycholoog Patrick Wessels van consumentenpsycholoog.nl uit. „Daardoor kun je minder rustig afwegen of je iets echt wilt en denk je meer: straks loop ik het mis. Dat maakt de kans op een impulsieve aankoop groter. Vooral schaarste in aantallen, nog meer dan schaarste in tijd, maakt consumenten competitief en zelfs agressief.” Bevestigingsknoppen kunnen je ongewild aanzetten tot het kopen van iets dat je eigenlijk niet wilde. Dat doen bedrijven met een simpel psychologisch trucje: gemanipuleerde kleuren. De knop die het bedrijf wil dat je kiest, is groot en felgroen. De knop die jij eigenlijk zou willen (zoals ‘weigeren’) is grijs, klein of verstopt. „Dark patterns werken vooral omdat we online veel keuzes snel en op de automatische piloot maken”, zegt Wessels. Een groene knop associëren we met oke en daardoor zijn we sneller geneigd om die aan te klikken, zonder goed te lezen. September is geldmaand. De hele maand besteden we extra aandacht aan persoonlijke financien. Lees alle verhalen in ons dossier ‘Geldmaand’. Bevestigingsknoppen met teksten als ‘Nee, ik wil niet voordeliger uit zijn’, spelen juist in op onze onzekerheid. „Websites maken zo van ‘nee’ klikken iets dat dom of onverstandig voelt en ons brein wil juist verstandige keuzes maken”, zegt Wessels. Goede reviews, al dan niet echt, helpen daar ook bij. „Ze verminderen onzekerheid: als anderen positief zijn, voelt een keuze veiliger”, merkt Wessels op. „Het brein wil onzekerheid vermijden, omdat het anders geen beslissing durft te nemen. Fake reviews misbruiken dat vertrouwen.” Webwinkels gebruiken nog meer trucs om jou te verleiden, ook met spelletjes zoals een rad van fortuin waarmee je extra korting kunt winnen. „De onzekere beloning en spanning tijdens het draaien, maken zo’n korting aantrekkelijker dan wanneer die gewoon wordt aangeboden”, zegt Wessels.„Bovendien voelt een ‘gewonnen’ korting al snel als iets dat je niet meer wilt laten liggen. De spellen zorgen voor anticipatie en beloningen, waardoor het brein dopamine aanmaakt. Dat staat los van de aankoop zelf, dus werkt eigenlijk zoals een gokkast.” Ook als je eenmaal in de winkelmand gaat afrekenen, is het gevaar nog niet geweken. Waar de ene website enkel kosten rekent voor verzending, krijg je bij een andere nog opties voor garantie en verzekering. Die extra kostenopties moet je soms zelf uitzetten. Veel trucs van webshops komen we bijna dagelijks tegen, maar wat is eigenlijk toegesta