Dit is de copiloot die de gezagvoerder aanviel met een bijl: ‘Hij wilde een terreuraanslag plegen’

De aanval in de cockpit van een flydubai-toestel op weg naar Tel Aviv was volgens de procureur-generaal van de Verenigde Arabische Emiraten een terreuraanslag. De verdachte is de 29-jarige copiloot Hamam al-Hammami. Hij zou de Boeing 737 MAX met 182 mensen aan boord hebben willen laten neerstorten. De zwaargewonde gezagvoerder en ingrijpende passagiers voorkwamen dat hij de controle overnam.

Al-Hammami viel de Indiase gezagvoerder Smit Machchhar aan met een bijl. Het ging volgens de Saoedische openbare aanklager om een noodbijl die in de cockpit hing. Daarmee wijkt die verklaring af van eerdere berichten, waarin sprake was van een mes. Ondanks zijn zware verwondingen slaagde Machchhar erin de cockpitdeur open te krijgen. Vervolgens konden enkele passagiers ingrijpen en de copiloot overmeesteren. De procureur-generaal van de Emiraten heeft nu voor het eerst bevestigd dat de aanval een terroristisch doel had: het toestel overnemen en laten crashen.

Het arbeidsverleden van de verdachte roept ondertussen grote vragen op. Volgens bronnen bij de veiligheidsdiensten was al-Hammami eerder uit de luchtvaart geweerd, nadat op zijn telefoon radicale berichten waren aangetroffen. Hij werkte aanvankelijk bij Oman Air, maar werd ontslagen en mocht in Oman niet meer vliegen. Daarna kwam hij toch terecht bij Royal Air Maroc. De laatste acht maanden werkte hij als piloot voor flydubai, de luchtvaartmaatschappij uit de Verenigde Arabische Emiraten. Hoe hij na het vliegverbod opnieuw in een cockpit kon belanden, is nog niet duidelijk.

Ook zijn inzet op juist deze route blijft onverklaard. Israël accepteert normaal gesproken alleen piloten uit landen waarmee het diplomatieke relaties heeft. Oman valt daar niet onder. Al-Hammami werd in Oman geboren en heeft een Omaanse vader en een Syrische moeder. Volgens de Saoedische nieuwszender Al-Arabiya kwam hij in Syrië onder invloed van extremistische denkbeelden. Die informatie vormt, naast zijn eerdere vliegverbod, een belangrijk onderdeel van de berichtgeving over zijn achtergrond.

Kort na de aanval verschenen op zijn LinkedIn-profiel video’s met extremistische verwijzingen. Eén filmpje bevatte afbeeldingen van al-Qaida-leider Ayman al-Zawahiri en van de extremist die in 2009 een zelfmoordaanslag uitvoerde op een CIA-basis in Afghanistan. In een andere video waren Mekka en Medina te zien, begeleid door een islamitisch gedicht dat oproept niet bang te zijn voor de dood. Volgens CNN verschenen dezelfde beelden tegelijk op een Instagram-account onder zijn naam. Met de officiële bevestiging van het terroristische karakter is het doel van de aanval nu benoemd. Hoe de verdachte ondanks zijn voorgeschiedenis weer als piloot kon werken, blijft onbeantwoord.