‘Duitse muur’ staat ter discussie na AfD-monsterzege: ‘Die partij is daardoor alleen maar verder geradicaliseerd’

Ulrich Siegmund, fractievoorzitter en lijsttrekker van de AfD in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. © Reuters, ANP Ulrich Siegmund, fractievoorzitter en lijsttrekker van de AfD in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. ‘Duitse muur’ staat ter discussie na AfD-monsterzege: ‘Die partij is daardoor alleen maar verder geradicaliseerd’ Moet het cordon sanitaire tegen de AfD op de helling? Na de overwinning van de rechts-radicalen in Saksen-Anhalt gaan er bij verliezer CDU steeds meer stemmen op die dat betogen. De in 2018 ingestelde Brandmauer heeft volgens hen averechts gewerkt. Guy Hoeks Correspondent Duitsland 9 september 2026, 09:00Laatste update: 09:22 Maak ons je Google-favoriet Terwijl de CDU haar wonden nog likt na de nederlaag in Saksen-Anhalt, vinden diverse christendemocraten dat zij van de Brandmauer af moeten. Volgens Boris Rhein, de minister-president van deelstaat Hessen, is deze beeldspraak ‘niet christendemocratisch’, zo zei hij tegen Welt TV. Rhein pleit ervoor om ‘met iedereen te praten, over alles te praten, bruggen naar het midden te bouwen en hen niet achter brandmuren te duwen’. Daarmee voegt Rhein zich in het rijtje van CDU’ers dat ervoor pleit de omgang met de AfD te veranderen. De minister-president van Saksen, Michael Kretschmer, zei afgelopen juli al: „Wie nog over brandmuren praat, heeft de tekenen van deze tijd niet begrepen.’’ In 2018 stemde de CDU in met een Brandmauer: de afspraak dat er nooit met rechts-radicalen samengewerkt zou worden. Niet in de gemeenten, niet in de deelstaten en al helemaal niet op landelijk niveau. De christendemocraten trokken ook een brandmuur op tegen de radicale partij Die Linke. In Duitsland heeft elke deelstaat een eigen afdeling van de binnenlandse veiligheidsdienst. In Saksen-Anhalt is de AfD door de regionale veiligheidsdienst als extreemrechts aangemerkt. In veel andere deelstaten, en ook voor Duitsland als geheel, geldt voor de AfD nog de status van ‘vermoedelijk extreemrechts’. Met de AfD aan de macht vreest de regionale veiligheidsdienst van Saksen-Anhalt dat Rusland informatie krijgt toegespeeld over bijvoorbeeld de opslag van wapens in Duitsland voor Oekraïne. De Russische droneaanvallen op de luchthaven Leipzig/Halle hebben de verhoudingen op scherp gezet. Dat sommige CDU’ers nu willen morrelen aan de Brandmauer, stuit op onbegrip bij politicoloog Julia Reuschenbach. „De AfD heeft als doel de CDU te vernietigen en als volkspartij te vervangen’’, vertelt zij vanuit Berlijn. Volgens Reuschenbach steken de christendemocraten nog altijd de kop in het zand, zelfs na de verkiezingsnederlaag in Saksen-Anhalt, waarbij de CDU werd gehalveerd. De Brandmauer heeft juist meer kwaad dan goed gedaan, vindt daarentegen historicus Andreas Rödder. Hij waarschuwt al zeker drie jaar dat de huidige omgang met de AfD – het stelselmatig buitensluiten – die partij juist sterker maakt. Virtueel staat de radicaal-rechtse partij nu op zo’n 27 procent van de stemmen in Duitsland, 7 procent hoger dan in 2023. Michael Kretschmer, minister-president van Saksen: ‘Wie nog over brandmuren praat, heeft de tekenen van deze tijd niet begrepen.’ © Reuters Rode lijnen „Hoe meer de AfD is gemarginaliseerd, hoe meer die partij zich heeft geradicaliseerd’’, zegt Rödder in de podcast Table Today. Doordat de rechts-radicalen doorlopend in de slachtofferrol kruipen, kon je dit volgens hem lang en breed zien aankomen. Rödder, die voorzitter was van de CDU-basiswaardencommissie, pleit ervoor om van ‘rode lijnen’ te spreken. Zijn er heikele onderwerpen, zoals de geschiedschrijving van nazi-Duitsland, dan wil je daarover niet met de AfD afstemmen. Maar gaat het in de gemeente over een lekkend dak van een schoolgebouw, dan weer wel. Er is ook al jarenlang sprake van AfD'ers die op lager niveau meestemmen, en andersom. Zo hielp de CDU in de gemeente Gera (Thüringen) de AfD-kandidaat aan het voorzitterschap van de gemeenteraad. In Bautzen (Saksen) stemden de christendemocraten in met een motie