Economen over nieuwe vermogensbelasting: ‘In het nieuwe systeem heb je geen zorgen over slechte jaren’

De nieuwe vermogensbelasting kan goed uitpakken voor beleggers in aandelen. En dat kan weer gunstig zijn voor bedrijven die geld zoeken om verder te groeien. © Joris van GennipDe nieuwe vermogensbelasting kan goed uitpakken voor beleggers in aandelen. En dat kan weer gunstig zijn voor bedrijven die geld zoeken om verder te groeien. Economen over nieuwe vermogensbelasting: ‘In het nieuwe systeem heb je geen zorgen over slechte jaren’ Meer spaarders en beleggers moeten voortaan belasting betalen over hun vermogen, als het aan het kabinet ligt. Wordt nu de kleine spaarder gepakt of komt er eindelijk een eerlijk systeem voor de vermogensbelasting? De reacties onder economen zijn gemengd, van ‘een goede stap vooruit’ tot ‘een gemiste kans’. Peet Vogels Economieverslaggever 30 september 2026, 18:30Laatste update: 19:13 Maak ons je Google-favoriet De kogel is eindelijk door de kerk. Na jarenlang aanmodderen heeft het kabinet een besluit genomen over de vermogensbelasting. Vanaf 2028 betalen beleggers en spaarders belasting over de daadwerkelijk gemaakte rendementen op hun spaargeld en beleggingen in plaats van over een fictief rendement. En die belasting betalen ze pas als ze het rendement verzilveren, bijvoorbeeld bij verkoop van de aandelen. Dat heet de vermogenswinstbelasting (vwb). Dat klinkt eerlijker, maar er zit wel een addertje onder het gras: meer mensen zullen belasting moeten betalen over het rendement op hun vermogen. Bas Jacobs, hoogleraar economie en overheidsfinanciën aan de Vrije Universiteit is blij dat het kabinet eindelijk de stap zet naar het belasten van de werkelijke rendementen. Maar ideaal is het nieuwe systeem niet. „Het is een gemiste kans.’’ Jacobs had liever gezien dat er een vermogensaanwasbelasting (vab) was gekomen. Daarbij moet jaarlijks worden afgerekend over het rendement op het vermogen. Of dat alleen papieren rendement is of rendement dat is verzilverd, maakt niet uit. ,,Een vab is doelmatiger en eerlijker. Bij de vwb gaat het belastingtarief effectief omlaag naarmate je verkoop langer uitstelt. Bijvoorbeeld, als je in een index van wereldwijde aandelen belegt, daalt het effectieve tarief van 36 naar 21 procent als je pas na 20 jaar verkoopt. Dat voordeel hebben spaarders niet, die krijgen elk jaar de rente uitgekeerd. Daar moeten ze direct 36 procent belasting over betalen. Het is schadelijk voor de economie als de overheid het beleggingsgedrag via de fiscus stuurt.” Spaarders hebben over het algemeen lagere inkomens uit vermogen dan beleggers. ,,En zij betalen gemiddeld meer belasting. Dat is oneerlijk. En de vwb discrimineert omdat zelfs bij hetzelfde vermogen een spaarder meer belasting betaalt dan iemand die in aandelen en vastgoed belegt.’’ Econoom Mathijs Bouman is positief over het voorstel, maar ziet wel een paar nadelen. ,,Het is goed dat het kabinet het geld gaat halen bij de groep die het voordeel heeft van vermogensgroei. Dit voorstel ziet er redelijk uit, er is niet langer sprake van verhoging van de loonbelasting. We belasten inkomen dat met zweet is verdiend. Dan is het logisch dat inkomen zonder zweet ook wordt belast.’’ Huishoudens worden tegenwoordig vrijwel continu gebombardeerd met oproepen vooral te beleggen in plaats van te sparen. Door te beleggen komt er geld beschikbaar voor snelgroeiende bedrijven, wat weer goed is voor de economische groei. Bouman ziet daar nog wel wat problemen bij het voorstel. „Als beleggers belasting moeten betalen bij verkoop van de aandelen besluiten ze vaak die aandelen maar aan te houden om belasting betalen te voorkomen, het zogenoemde lock-in effect. Dat betekent wel dat er geld achterblijft in beleggingen in oude industrieën en minder geld beschikbaar komt voor nieuwe snelgroeiende bedrijven.’’ Marieke Blom, hoofdeconoom bij ING, ziet voordelen in de nieuwe manier waarop het kabinet vermogens wil belasten. „Het nieuwe systeem schept helderheid. In het huidige stelsel wordt met fictieve rendementen gewerkt. Als het goed gaat met