Een klein wonder: deze bollen bloeien niet in het voorjaar, maar nu

Gewassen lijken meer op elkaar dan je denkt. © Getty Images/iStockphoto/Joost HovingGewassen lijken meer op elkaar dan je denkt. Een klein wonder: deze bollen bloeien niet in het voorjaar, maar nu Terwijl bladeren verkleuren, duiken er ineens planten op die zich niets aantrekken van onze kalender. Sommige daarvan blijken verwant aan bijbelse namen die we al eeuwen verkeerd interpreteren, ontdekte tuingoeroe Romke van de Kaa. Wat we “lelies” en “braambossen” noemen, waren waarschijnlijk heel andere planten, die nu ook in Nederland te vinden zijn. Maak ons je Google-favoriet Opeens lijkt het weer lente, net nu de herfst serieus was begonnen met kleurend blad van bomen en struiken. De Sternbergia bloeit. Sternbergia’s worden ook wel ‘herfstnarcissen’ genoemd. Het stralende goudgeel van de bloem doet inderdaad aan een narcis denken en de twee zijn dan ook familie van elkaar. ‘Ziet de leliën des velds, ziet hoe schoon zij bloeien’, zong ik vroeger op zondagschool uit volle borst. Ik had geen idee waarover ik zong en pas veel later, toen een botanicus mij vertelde dat in de wijde omgeving in oudtestamentische tijden helemaal geen leliën groeiden, begon ik te beseffen dat de bijbel ook op het gebied van plantennamen niet al te letterlijk moet worden genomen. Voor de lelie des velds is wel een kandidaat te bedenken: Sternbergia clusiana. De bloei van dit bolgewas is een klein wonder omdat Sternbergia’s niet in het voorjaar bloeien, maar nu. Na de eerste herfstregens schiet Sternbergia clusiana als een paddenstoel uit de grond. Plant de pikzwarte bollen hier op een warme plaats in goed gedraineerde grond. Tuinier je op klei, meng daar dan wat puin doorheen. Behalve de lelie groeit ook de braam niet in het Midden-Oosten, laat staan dat daar ooit een heel braambos in brand zou hebben gestaan. Nu is het geven van fantasienamen van alle tijden: het lelietje-der-dalen, de waterlelie en de daglelie hebben ook niets met een echte lelie van doen. Zoals de stadsbewoner ieder vogeltje voor een mus uitscheldt, zo zien veel tuiniers in elke bloem een lelie. Welke planten met het brandende braambos en de lelie des velds uit de bijbel bedoeld zijn is nooit met zekerheid te zeggen, maar het zullen toch in ieder geval gewassen geweest zijn die in het Heilige Land inheems waren. Een in Palestina inheemse plant die voor de titel van brandend braambos in aanmerking komt is de vuurwerkplant, Dictamnus albus. De vuurwerkplant wordt in het Engels burning bush genoemd en van daar is het nog maar een kleine stap naar een brandend braambos. Dictamnus albus is een stevige vaste plant die in juni bloeit met roze, donkerrood dooraderde bloemen aan stengels van ongeveer een meter hoog. De bloemen, maar meer nog de zaaddozen, ruiken sterk naar citroen. Die geur wordt veroorzaakt door een vluchtige olie die de plant afscheidt en die op zwoele, windstille zomeravonden rondom de plant blijft hangen. Als je dan een lucifer vlak bij de bloemstengel afstrijkt, ontbrandt die oliedamp met een vrolijk geknetter. Het is een klein mirakel en wie weet kende Jezus deze partytrick. De vuurwerkplant is een langlevende vaste plant die nu de grond in kan. En net als de Sternbergia houdt de vuurwerkplant van hitte en volle zon. Lees meer Consumentenbond4 Voor 15 euro heb je een prima staafmixer, maar deze is wel maar bij één winkel te koop