‘Er is nog steeds heel veel moois te vinden op tv, maar je moet goed zoeken’

Een groot scherm in huis, maar geen televisieabonnement meer: voor AD-verslaggever Alissa Verwoerd is dat heel normaal. AD-columnist Angela de Jong moet er juist niet aan denken. In de podcast Praat mee met AD bespreken ze wat televisie ons heeft gebracht, nu de eerste Nederlandse tv-uitzending precies 75 jaar geleden is. Hun kijkgedrag verschilt flink, maar in hun verhalen blijft tv meer dan alleen bewegend beeld.

Verwoerd heeft het zappen achter zich gelaten. Haar televisie staat er nog, alleen gebruikt ze die naar eigen zeggen vrijwel uitsluitend voor streamingdiensten. De Jong houdt vast aan het traditionele aanbod: ze wil zelf kunnen schakelen tussen de drie NPO-zenders. Daarmee krijgt de vraag uit de podcast meteen een concrete vorm. Het gaat niet alleen om wat er op het scherm verschijnt, maar ook om de manier waarop je kijkt. Voor de een zijn streamingdiensten genoeg, voor de ander hoort het kunnen wisselen tussen gewone zenders er onlosmakelijk bij.

Hoe diep televisie in het geheugen zit, blijkt uit Verwoerds onderzoek naar het favoriete programma uit de tv-geschiedenis onder AD-lezers. Swiebertje eindigde overtuigend bovenaan, met minstens een kwart van de stemmen. Verwoerd koppelt die populariteit aan de herinneringen van kijkers. Voor veel mensen was het een van de eerste series waarvoor het hele gezin samen ging zitten. Het programma richtte zich aanvankelijk op kinderen, maar trok ook volwassenen. De waardering draait daarmee niet uitsluitend om de serie zelf: ook het gezamenlijke kijken heeft indruk gemaakt.

De Jong herkent die sterke band met programma’s uit je jeugd. Volgens haar blijft vooral hangen wat je tussen je vijfde en vijftiende ziet. Zelf noemt ze Medisch Centrum West als de serie waarbij ze bewust ontdekte wat televisie kan doen. Die bood toegang tot een andere wereld en behandelde maatschappelijke onderwerpen. Bij Verwoerd zit de verbindende kracht juist ook in een hedendaags programma: B&B vol liefde. Haar vriend kijkt mee, zodat hij op zijn werk kan meepraten en klagen over deelnemer Fred. Het gesprek over tv stopt dus niet wanneer het scherm uitgaat.

Toch is De Jong bepaald niet kritiekloos over het huidige aanbod. Goede televisie bestaat volgens haar nog volop, maar de kijker moet er moeite voor doen om die te vinden. Ze verwijt veel zenderbazen een gebrek aan vernieuwingsdrang: een succesvol concept krijgt een kleine aanpassing en bekende Nederlanders moeten vervolgens de rest doen. Die aanpak levert volgens haar niet automatisch meer een hit op. Streaming verandert het kijken, maar De Jong verwacht niet dat televisie snel verdwijnt. Voor haar blijft het scherm een centrale plek in huis innemen en invloed hebben op hoe mensen de wereld zien. Zo draait het gesprek na 75 jaar niet alleen om nostalgie, maar ook om de waarde van wat er nu wordt gemaakt.