Ex-medewerker begraafplaats vreest voor gezondheid na werk in muffe grafkelders: ‘Ik viel bijna flauw’

Hij werd er onpasselijk van en viel zelfs een keer bijna flauw. De stank van rottende eieren afkomstig van lichamen in grafkelders kan Alfred* zich nog helder voor de geest halen. De oud-medewerker van twee Dordtse begraafplaatsen maakt zich nu zorgen over zijn gezondheid. „Sta je in dat graf, in die lucht en met schimmel, zonder de juiste beschermende maatregelen.” Maak ons je Google-favoriet De gemeente erkent dat de ‘arbeidsomstandigheden tekortschoten’ en laat onafhankelijk onderzoek uitvoeren naar mogelijke gezondheidsrisico’s. Alfred ging aanvankelijk elke dag fluitend naar zijn werk, nadat hij een aantal jaar geleden aan de slag ging als medewerker buitendienst op de Dordtse begraafplaatsen Essenhof en Zuidendijk. „Dit is hartstikke mooi werk. Het geeft veel voldoening om nabestaanden in een moeilijke periode te kunnen helpen, hen te ondersteunen en samen met hen graven uit te zoeken op de begraafplaats, te zorgen voor een mooie en respectvolle uitvaart en het graf verzorgd achter te laten.” Alfred begon zich gaandeweg echter te verbazen over de cultuur van geheimhouding en de slechte, soms zelfs bizarre arbeidsomstandigheden waarin hij zijn werk moest doen. Hebben die ook gevolgen voor zijn gezondheid, vraagt hij zich nu hardop af. „Ik heb last van astma, wie weet komt dat door het werk. Daar maak ik me veel zorgen over.” De Dordtse begraafplaatsen, waar hij drie jaar werkte, kwamen vorig jaar ook nog eens negatief in het nieuws. Op Essenhof bleek dat er in 2015 en 2016 in het diepste geheim experimenten waren gedaan met overledenen. Doel van die proeven, waarvoor in totaal dertig grafkelders werden geopend, was om het ontbindingsproces te versnellen door een stof op lichamen aan te brengen. Bij de aanleg van die 1054 nieuwe grafkelders (met elk plek voor vier lichamen) was bezuinigd op de ventilatie, terwijl dat wel nodig is voor het ontbindingsproces. Bij het onderzoek daarnaar bleek ook dat in 2020, eveneens zonder dat de gemeente of nabestaanden hiervan wisten, 21 onverteerde lichamen waren verplaatst van begraafplaats Zuidendijk naar Essenhof. Alfred wist toen hij aan de slag ging niets van de geheime experimenten in 2015 en 2016, die heel Nederland schokten. Daarover las hij, net als iedereen, pas vorig jaar in de krant. Begraafplaats Essenhof in Dordrecht. © Richard van Hoek Fotografie Er werd wel verteld dat het allemaal legaal was. Toch mocht niemand het weten, omdat het allemaal gevoelig lag Alfred had er geen weet van en had veel plezier in zijn nieuwe job. Maar na verloop van tijd veranderde dat, ook toen hij van collega’s hoorde over de geheime verplaatsing van die 21 lichamen. „Ik was daar niet bij, maar er werd wel verteld dat het allemaal legaal was. Toch mocht niemand het weten, omdat het allemaal gevoelig lag. ‘Jongens, houd het gewoon stil’, werd er gezegd.” Er werd gedreigd met terugzetten in salaris als we niet deden wat de leiding wilde Hij vond het vreemd, maar zei er niets van. „De eerste tijd denk je nog: ‘Dat zal wel zo horen’. Maar er begonnen me alsmaar meer dingen op te vallen, ik werd steeds kritischer en dat werd niet echt gewaardeerd.” Kijk hieronder de explainer over begraafplaats Essenhof. Tekst gaat door na de video. „Ik vond bijvoorbeeld dat de leidinggevende collega’s tegen elkaar probeerde uit te spelen. Ons werk werd stelselmatig afgekraakt om ons onder de duim te houden en ook werd gedreigd met terugzetten in salaris als we niet deden wat de leiding wilde. Dus toen ik steeds bijdehanter werd, probeerden de leiding mij ook zwart te maken en weg te krijgen. Dat is natuurlijk niet oké.” Maar het meest schokkende was volgens Alfred de manier van werken in de keldergraven, wat ook het rapport van onderzoeksbureau TwynstraGudde in december al constateerde. Omdat er niet of nauwelijks ventilatie in die graven was, kwam het naar rotte eieren ruikende giftige gas zwavelwaterstof vrij op het moment dat die geopend worden om er iemand bij te leggen. „Als er dan al lang ieman