Gevluchte Poetin-opposant Boris Nadezjdin: ‘Poetin geeft wel degelijk om wat het volk van hem denkt’

De politicus Boris Nadezjdin is Rusland ontvlucht. © AFPDe politicus Boris Nadezjdin is Rusland ontvlucht. Interview Gevluchte Poetin-opposant Boris Nadezjdin: ‘Poetin geeft wel degelijk om wat het volk van hem denkt’ Hoe kijkt de Russische oppositiepoliticus Boris Nadezjdin, die recent naar Berlijn vluchtte, naar de verkiezingen in zijn land van volgende maand? Zal Poetin die uitkomst manipuleren? Niet te veel, denkt hij, want Poetins macht ‘is nog steeds gebaseerd op de mening van het volk’. Maak ons je Google-favoriet Welke celstraf hing u boven het hoofd? „Ik heb de afgelopen jaren Poetins beleid en de oorlog in Oekraïne bekritiseerd. Anderen krijgen gevangenisstraffen voor precies de woorden die ik heb gezegd. Soms is het drie jaar, soms vijf jaar en voor anderen zelfs elf jaar. Dat had mij ook kunnen overkomen.” „Ik ben nu in Berlijn voor een evenement waar de hele Russische gemeenschap bijeenkwam. Veel prominenten uit de oppositie hebben al een soort samenwerking voorgesteld, maar voorlopig zal ik niet actief politiek bedrijven. Eerst moet ik zien of mijn vrouw en kinderen hierheen komen, hoe ik een inkomen regel en waar we gaan wonen.” „Veel van hen die Rusland hebben verlaten, beginnen een YouTubekanaal, waarin ze over Rusland vertellen en contact zoeken met mensen in Rusland. Maar het heeft allemaal weinig effect, simpelweg omdat relatief weinig Russen naar YouTube kijken; rond de tien miljoen mensen, zo’n 10 procent van het electoraat.” Oppositieleider Aleksej Navalny keerde ooit eens terug naar Moskou, omdat hij vond dat je dáár de strijd met Poetin moest aanbinden. Had hij gelijk? „Om werkelijk invloed te hebben op de algemene stemming in Rusland, moet je er zijn, doorheen reizen, honderdduizenden mensen ontmoeten. Dat werkt, want burgers beginnen dan ook met elkaar te praten.” „Anderzijds: Lenin woonde ook tien jaar in het buitenland. Ook hij vertrok, omdat hij een gevangenisstraf riskeerde. Als iemand in 1910 had gevraagd of Lenin zou kunnen terugkeren om Rusland te leiden, was hij uitgelachen. We weten hoe dat is afgelopen.” Boris Nadezhdin: „Vergis je niet, voor Poetin is heel belangrijk wat de mensen echt denken.” © ANP / EPA Wat verwacht u van de verkiezingen op 20 september? „Er zijn geen ‘vredeskandidaten’ meer, dus is het belangrijk ervoor te zorgen dat Poetins Verenigd Rusland zo min mogelijk stemmen krijgt. Alleen al een daling ten opzichte van 2021 zou een zeer sterk signaal afgeven: dat mensen ontevreden zijn over de stand van zaken in het land. Poetins macht is nog steeds gebaseerd op de mening van het volk.” „Voor Poetin is het heel belangrijk wat de mensen denken. Juist daarom zijn Jabloko (de liberale ‘vredespartij’ die eerder deze maand ook van de kieslijst werd geschrapt, red.) en ik uitgesloten. Er vindt zeker verkiezingsfraude plaats in Rusland, maar als tientallen miljoenen mensen op andere partijen dan Verenigd Rusland stemmen, kan het Kremlin daar niets tegen beginnen. Fraude kan Verenigd Rusland helpen, maar ze kan de winst van andere partijen niet tenietdoen.” Zal Poetin toch niet proberen om een meerderheid van pakweg 80 procent te krijgen om de oorlog in Oekraïne te kunnen voortzetten? „Niemand zou het geloven en het zou een enorm risico voor de regering zijn. Volgens de Russische kieswet moeten de verkiezingsuitslagen op de website van alle stembureaus individueel worden gepubliceerd. Als je het resultaat echt wilt vervalsen, moet je het dus bij elk van de 90.000 stembureaus vervalsen.” Velen voorspellen dat na de verkiezingen de noodtoestand wordt uitgeroepen. „De noodtoestand bestaat feitelijk al, zij het niet formeel. Het is praktisch onmogelijk om de regering te bekritiseren, de rechten van Russische burgers zijn ingeperkt en fabrieken en vliegvelden worden simpelweg van een groot aantal ondernemers afgepakt. Bovendien hebben Russen geen toegang tot mobiel internet en is het erg moeilijk je auto vol te tanken. Ik geloof niet dat er een nieuwe mobilisatieronde k