Gynaecoloog ontrafelt ‘black box’ van baarmoeder: zo helpt de beweging van het orgaan artsen bij ivf

Een te beweeglijke baarmoeder kan roet in het eten gooien bij een ivf-poging of een signaal zijn voor een aandoening. © Getty ImagesEen te beweeglijke baarmoeder kan roet in het eten gooien bij een ivf-poging of een signaal zijn voor een aandoening. ivf-behandeling Gynaecoloog ontrafelt ‘black box’ van baarmoeder: zo helpt de beweging van het orgaan artsen bij ivf De baarmoeder is niet alleen de plek waarin een kindje groeit, maar ook een bewegend orgaan. Dat ‘golven’ geeft inzicht in de gezondheid van de baarmoeder en de kans van slagen van een ivf-behandeling, ontdekte de Eindhovense gynaecoloog en emeritus hoogleraar Dick Schoot met zijn onderzoeksteam. Maak ons je Google-favoriet Zo kan een te beweeglijke baarmoeder roet in het eten gooien bij een ivf-poging. Een onrustige ‘moederschoot’ kan ook een signaal zijn voor een afwijking of aandoening. Emeritus hoogleraar Dick Schoot, verbonden aan het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven, is de drijvende kracht achter een grote studie die de samentrekkingen van dit orgaan in kaart bracht. Daarmee hebben de Eindhovense gynaecoloog en zijn internationale onderzoeksteam zichtbaar gemaakt wat lange tijd een ‘black box’ was voor artsen. Dat de moederschoot zich samentrekt, dat wisten wetenschappers al langer. Maar hoe dat golven er precies uitzien en met welke snelheid de baarmoeder beweegt? Dat bleef lange tijd onduidelijk. Schoot en medische onderzoekers van vier universiteiten ontwikkelden een specifieke manier van echo’s maken die de golven in beeld kunnen brengen. De technische ontwikkeling werd vormgegeven door een onderzoeksteam van de Technische Universiteit Eindhoven onder leiding van biomedischingenieur en hoogleraar Massimo Mischi. „We kregen daardoor veel meer inzicht in de functie van de baarmoeder.” Ze konden aantonen dat de baarmoeder voortdurend in beweging is, maar onder invloed van hormonen soms meer en soms minder actief is. Die samentrekkingen volgen bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd een vast patroon. Schoot: „Rond de eisprong zuigt de baarmoeder het sperma richting de eicel. Na de bevruchting gaat de beweging juist de andere kant op, dan wordt het bevruchte eitje richting de baarmoeder geduwd.” Gynaecoloog en emeritus hoogleraar Dick Schoot © Kees Martens/DCI Media Eb en vloed in het klein Deze ‘eb en vloed in het klein’ in de baarmoeder blijft voor de vrouw (meestal) grotendeels verborgen. Maar rond de menstruatie kunnen deze golven hevig zijn en voelen als zeer pijnlijke menstruatiekrampen. In andere fasen is er eerder sprake van lichte deining die vrouwen niet of nauwelijks voelen. Voor een succesvolle zwangerschap moet de baarmoeder zich koest houden op het moment dat een bevruchte eicel zich innestelt. Die kennis kun je als arts meenemen bij ivf-behandelingen, aldus Schoot. „Als de baarmoeder veel beweegt wanneer een vrouw een embryo laat terugplaatsen, dan zou je als arts kunnen besluiten om de behandeling uit te stellen. Of je kunt de samentrekkingen van de baarmoeder met medicijnen of een operatie tot rust brengen”, legt Schoot uit. „Dat kan mogelijk teleurstelling en pijn voorkomen.” In een recente studie van Schoot en de TU/e kon met een betrouwbaarheid van 95 procent worden voorspeld dat een vrouw niet in verwachting raakte na een ivf-behandeling. De resultaten van de metingen van baarmoedergolven waren een belangrijke graadmeter voor die voorspelling. De uitkomsten van de studie werden onlangs gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift. Het is dat vrouwen zo sterk zijn... Zij hebben vaak gehoord dat pijnklachten bij het vrouw-zijn horen Een afwijking in de samentrekkingen kan artsen eveneens helpen bij het opsporen van problemen met de baarmoeder, benadrukt Schoot. Hij wijst op veelvoorkomende aandoeningen waarbij baarmoederslijmvlies groeit buiten de baarmoeder (endometriose) of in de spierwand van de baarmoeder (adenomyose). Hierdoor kunnen vrouwen extreme menstruatiepijn ervaren. De lijdensweg van deze patiënten blijft nog