Het is zomers weer, maar uit de pomp komt winterbenzine: hoe zit dat?

Buiten voelt het nog als zomer, maar bij de benzinepomp is het winterseizoen al begonnen. Sinds 1 oktober tank je winterbenzine, ook als de temperatuur dit weekend rond de 20 graden ligt. Van die jaarlijkse wissel merk je meestal weinig. Toch verandert er iets aan wat je tank in gaat: de brandstof krijgt een andere samenstelling, met een klein nadeel voor de afstand die je ermee kunt afleggen.

Die aanpassing draait om verdamping. Benzine bestaat uit meerdere bestanddelen en moet ook bij kou goed kunnen verdampen. Dat helpt om een koude motor te starten. Voor de wintervariant wordt daarom onder meer butaan toegevoegd. De zomerversie is juist minder vluchtig: bij hoge temperaturen wil je voorkomen dat de benzine te veel damp vormt. De overstap volgt dus niet het weer van één warm weekend. Terwijl jij nog zonder jas naar het tankstation gaat, is de benzine daar al aangepast aan lagere temperaturen.

Ook diesel krijgt een winterbehandeling, maar om een andere reden. Daar gaat een soort antivries bij die moet voorkomen dat de brandstof bij kou gaat vlokken. Zulke vlokken kunnen het brandstoffilter verstoppen. Dankzij de aangepaste diesel kun je tot ongeveer 20 graden onder nul blijven rijden zonder dat probleem. Vroeger probeerden automobilisten en vrachtwagenchauffeurs hetzelfde te bereiken door een liter benzine door de diesel te mengen. Bij moderne dieselmotoren is dat geen truc om te herhalen: je kunt de verstuivers beschadigen en zo een dure reparatie veroorzaken.

Terug naar benzine, want die wintermix heeft een keerzijde. Elke liter bevat iets minder energie dan zomerbenzine. Daardoor kom je er in theorie net wat minder ver mee. Volgens Shell bedraagt het verschil ongeveer 100 meter per liter, oftewel circa 5 kilometer op een tank van 50 liter. Dat klinkt concreet, maar het is geen vaste aftrekpost op je bereik. Je auto rijdt niet automatisch precies 5 kilometer minder ver zodra je winterbenzine tankt. Voor de meeste automobilisten is het verschil nauwelijks te merken.

Wat je in de winter wél duidelijker kunt terugzien, is de invloed van kou op je verbruik. Een koude motor vraagt extra brandstof totdat hij op bedrijfstemperatuur is, vooral bij korte ritten. Ook worden motorolie en andere vloeistoffen dikker, waardoor de motor meer weerstand moet overwinnen. Ondertussen gebruik je vaker de verwarming en bijvoorbeeld stoel-, stuur- en achterruitverwarming. Bij kou daalt bovendien de bandenspanning, wat de rolweerstand kan verhogen. De brandstofwissel is dus maar één onderdeel van het verhaal. Wie veel korte stukken rijdt, buiten parkeert en vaak met een koude motor vertrekt, merkt eerder een hoger verbruik dan iemand die alleen naar het verschil tussen zomer- en winterbenzine kijkt.