IJzertabletten zouden veel vrouwen al flink op weg helpen: ‘ze krijgen er letterlijk hun leven mee terug’

IJzertekort is een onderschatte gezondheidskwaal. © Getty ImagesIJzertekort is een onderschatte gezondheidskwaal. IJzertabletten zouden veel vrouwen al flink op weg helpen: ‘ze krijgen er letterlijk hun leven mee terug’ Jarenlang lopen ze rond met vermoeibaarheid, een somber gevoel en concentratieproblemen. Vaak luidt de diagnose: burn-out of depressie. Maar in werkelijkheid kampen naar schatting honderdduizenden Nederlandse vrouwen met een ernstig ijzertekort. Twee experts leggen uit. Elleke van Duin Redacteur Gezond 28 september 2026, 15:45Laatste update: 15:52 Maak ons je Google-favoriet De meeste mensen hebben er geen last van, maar wereldwijd kampen naar schatting twee miljard mensen met ijzertekort. In Nederland krijgt zo’n 30 procent er mee te maken, voornamelijk vrouwen. „Meestal kom je er pas laat achter”, zegt Hilde Roijen-Weghorst, internist. „Dan ben je al lang moe, uitgeput. Je wijt het aan van alles: aan je baan, aan je relatie, aan je kinderen met adhd, aan de moeizame verstandhouding met je familie. De dokter prikt je bloed, maar kan niets vinden. Je gaat verder zoeken. Misschien heb je een burn-out? Dat je al decennia kunt kampen met ijzertekort, komt bij weinigen op.” Columnist Angela de Jong schreef dat ze onlangs van de trap is gevallen vanwege een ijzertekort, nadat ze haar klachten lange tijd had weggewuifd. IJzer is de belangrijkste bouwsteen voor de aanmaak van hemoglobine, oftewel Hb. Dit eiwit zit in rode bloedcellen. De ijzerdeeltjes zorgen ervoor dat zuurstof zich eraan kan binden, zodat het via het bloed wordt vervoerd van de longen naar de organen, weefsels en cellen van het lichaam. Daar ontstaat verbranding en die levert energie. In de lever, milt en beenmerg wordt ijzer opgeslagen in het eiwit ferritine. Een kleine hoeveelheid ferritine bevindt zich in het bloed. De ferritineconcentratie in het bloed geeft een goede indicatie van de totale ijzervoorraad in het lichaam. Bij een Hb-waarde onder 7,5 voor vrouwen en 8,5 voor mannen is er sprake van bloedarmoede. Dit gaat vaak gepaard met vermoeidheid, duizeligheid, hersenmist, kortademigheid, een bleke huid en koude handen en voeten. „Dat is een heel laat gevolg van ijzergebrek. Vrouwen hebben veel vaker last van bloedarmoede dan mannen. Bij elke menstruatie verliezen vrouwen bloed en daarmee ook ijzer”, vertelt Hans Verhoef, epidemioloog en voedingsonderzoeker aan de Wageningen University & Research (WUR). „Slechts 30 tot 50 procent van de menstruatievloeistof bestaat uit bloed, de rest is baarmoederweefsel en slijm. Een vrouw verliest bij een normale menstruatie gemiddeld 80 tot 100 milliliter vocht en bij een hevige menstruatie 160 tot 270 milliliter vocht.” „Bij een zwangerschap heeft een vrouw een verhoogde ijzerbehoefte. Dit gaat onder andere naar de placenta en naar de baby. Daardoor daalt de Hb-waarde. Dat wordt normaliter aangevuld vanuit het ferritine, de ijzervoorraad, en door voeding”, aldus de onderzoeker. Roijen vergelijkt de twee begrippen graag met een bankrekening: „Hemoglobine is het geld in je portemonnee dat je dagelijks uitgeeft en ferritine is je spaarrekening, de reserves dus.” Je lichaam neemt maximaal 10 tot 12 procent van het ijzer uit de voeding op. „Als een vrouw via haar menstruatie maandelijks meer ijzer verliest dan ze kan opnemen of een lage ijzeropname uit voeding heeft, zoals vegetariërs, ontstaat er een probleem.” „Er wordt te weinig ijzer opgeslagen in het lichaam, waardoor ijzergebrek optreedt. Bij volwassenen duidt een ferritinegehalte lager dan 30 µg/L op ijzergebrek”, legt Roijen-Weghorst uit. „Wanneer je ijzer verliest, spreek je eerst je spaarrekening aan”, legt Verhoef uit. „Die plunder je als het ware. Pas als je voorraden helemaal op zijn, gaat je Hb-saldo omlaag.” Roijen-Weghorst vult aan: „Maar let op: heel vaak is je Hb-waarde dan nog steeds boven de 7,5 mmol/l! Je bloedgehalte lijkt dan op peil, maar je ijzervoorraad (ferritine) is al helemaal op, omdat artsen vaak alleen naar de H