In Gronau is deze straat berucht als ‘Die Straße der Ausbeutung’: ‘Ze verdienen bakken met geld aan u’

Arbeidsmigranten die in Nederland werken, worden net over de grens gehuisvest. In het Duitse grensdorp Gronau leidt dat tot een straat vol afgeplakte brievenbussen, kapotte voordeuren en afgedankte meubels op het gazon. Een blik achter de voordeur: „Voor één kamer 1000 euro? Weet dat ze bakken met geld aan u verdienen.” Maak ons je Google-favoriet Hij staat buiten op het stoepje, zijn handen onder het zwarte vet. Met een sleutel priegelt Andrei* (42) aan de ketting van zijn fiets. Als hij bezoek krijgt van een vreemde, schrikt hij even en schudt snel zijn hoofd. „Alles is prima hoor, ik heb geen hulp nodig”, zegt hij terughoudend. Maar vanuit de deuropening kijkt zijn vrouw Gabriela* (52) mee. Ze heeft haar mobiele telefoon in de hand. Aan de andere kant van de lijn klinkt in het Roemeens: ‘Zeg haar gewoon de waarheid! Vertel dat je al drie weken geen cent loon meer hebt gekregen!’ Andrei lacht wat ongemakkelijk, veegt zijn handen af en nodigt ons uit om binnen te komen. Wie door de Herbertstraße in het Duitse Gronau loopt, ziet de sporen van een vluchtig bestaan. Een straat van verwaarloosde voortuinen en strak dichtgetrokken rolluiken. Op het gazon voor een van de wooncomplexen ligt een berg afgedankte huisraad: ingezakte matrassen, gestripte bankonderdelen, opgerolde tapijten en het roestige frame van een kinderwagen. Nicoleta Frankemölle-Bădulescu doorkruist de straat met een rode linnen tas over haar schouder. Ze is adviseur bij BEAM NRW, een Duits adviescentrum dat zich inzet tegen arbeidsuitbuiting. De organisatie wordt gefinancierd door het ministerie van Arbeid in Noordrijn-Westfalen en uitgevoerd door de organisatie Arbeit und Leben NRW. Ze staat stil bij een witte brievenbus. Met een zwarte viltstift zijn er vier namen op gekrabbeld: Dzhamal, Valentin, Rocko en Mariya. De oude plakbandresten eromheen verraden hoe vaak de inwoners hier wisselen. „Ik kijk meestal naar de deuren en brievenbussen”, zegt Nicoleta. „Namen staan vaak op een stukje ducttape of een gekreukt velletje papier geschreven.” De vele oude plakbandresten verraden hoe vaak inwoners hier wisselen. © Jeanique Koedijk Nicoleta wijst naar een houten voordeur waarvan het glaswerk kapot is. „Je kunt er zo naar binnen lopen”, zegt ze. „Soms krijgen arbeidsmigranten niet eens een sleutel van de voordeur.” „Vaak hangen er doeken of lappen stof voor het raam als tijdelijke gordijnen. Het laat zien hoe vluchtig het leven hier is. Veel mensen blijven hier niet lang.” Een man in een blauw Hugo Boss-shirt komt aangelopen. Het is David*, een Roemeense arbeidsmigrant die al vijf jaar in Duitsland woont. Hij komt net thuis van zijn werk bij een vleesverwerker over de grens in Twente. David vertelt dat hij tevreden is over het werk in Nederland. „Het is fysiek zwaar werk, maar dat wist ik van tevoren al. Ik vind het niet erg om hard te werken.” Nicoleta Frankemölle-Bădulescu bekijkt samen met arbeidsmigrant David* de digitale loonstrook op zijn telefoon. © Jeanique Koedijk Zodra het over zijn huisvesting gaat, pakt hij zijn telefoon. Hij opent zijn digitale loonstrook die hij wekelijks ontvangt van het uitzendbureau. Nicoleta kijkt over zijn schouder mee en rekent hardop om: „U en uw vrouw delen samen één kamer? En wat betaalt u daarvoor?” Het uitzendbureau houdt maandelijks zo’n 500 euro van zijn salaris in voor de slaapkamer. En bij zijn vrouw, die op hetzelfde matras slaapt, gaat maandelijks exact hetzelfde bedrag van de loonstrook af. Samen betalen ze meer dan 1000 euro per maand voor één kamer in een huis met andere arbeidsmigranten. Terwijl Nicoleta het loonstrookje bestudeert, komt de Duitse buurman naar buiten om een sigaret te roken. Hij woont al jaren in de straat en hoort het bedrag. Hij schudt ongelovig zijn hoofd: „Meer dan 1000 euro voor één slaapkamer? Ik betaal 600 euro per maand aan huur voor deze complete woning.” Nicoleta kijkt de Roemeense arbeider aan: „Weet dat ze bakken met geld aan u verdienen. Het is heel erg veel geld.” De