Jaap en Naomi geven thuisonderwijs, de overheid wil dit verbieden: ‘Alsof we in een sekte leven’

Jaap van der Zand en Naomi Kooiker helpen Emma bij het determineren van stenen. Ze wil naar de universiteit om paleontoloog te worden. © Robin HilberinkJaap van der Zand en Naomi Kooiker helpen Emma bij het determineren van stenen. Ze wil naar de universiteit om paleontoloog te worden. Jaap en Naomi geven thuisonderwijs, de overheid wil dit verbieden: ‘Alsof we in een sekte leven’ Naomi Kooiker en Jaap van der Zand geven hun dochters Emma (9) en Sophie (6) thuis les. Het is een bewuste keuze die draait om rust, vertrouwen en de natuurlijke nieuwsgierigheid van hun kinderen. Maar de overheid is klaar met thuisonderwijs en dat zet hun manier van leven zwaar onder druk. Maak ons je Google-favoriet Vrijwel alle ouders van kinderen die thuisonderwijs krijgen, maken zich ongerust. Ze hebben een brief van de gemeente gekregen dat ze een school moeten zoeken. Thuisonderwijs zou niet goed zijn voor het kind. Alleen als het ziek is of uit een reizend gezin komt, wordt thuisonderwijs nog toegestaan. Het is vrijdagmiddag in Oldenzaal. Sophie speelt bij een vriendinnetje. Emma is thuis: ze bakte speculaas en maakt nu iets lekkers voor het avondeten. Vanochtend was ze met twintig andere thuisonderwijskinderen in Hengelo. Ouders huren daar op vrijdag een scoutinggebouw. De kinderen werken er samen aan het toneelstuk De nieuwe kleren van de keizer. Ze maken een blote-billenpak, zodat de keizer niet echt in zijn blootje hoeft te staan. Een moeder heeft ze leren naaien. Jaap van der Zand heeft figuurzagen meegenomen voor het decor. In hun woonkamer staan twee opbergwagentjes met leerspullen voor Emma en Sophie. Emma leest een serie over vosjes en heeft Harry Potter uit; Sophie wil die nu ook lezen, net als haar grote zus. Emma spreekt en leest Engels, determineert stenen en is vrijwilliger bij natuurmuseum Natura Docet. Ze wil paleontoloog worden. In haar wagentje ligt De laatste lente van de dinosauriërs van Melanie During, die ook paleontologie studeerde. In de woonkamer staan karretjes met boeken, schriftjes en leerspullen. Emma en Sophie gaan er uit zichzelf mee aan de slag. Soms geeft Jaap een hint. © Robin Hilberink Wetenschap en leergierigheid De keuze voor thuisonderwijs begon bij Naomi al ver voor de komst van hun dochters. Ze verdiepte zich in kinderontwikkeling en ontdekte de zelfdeterminatietheorie. Die gaat ervan uit dat ieder mens van nature wil leren. Kinderen hebben volgens deze gedachte drie basisbehoeften:- autonomie: de vrijheid om keuzes te maken- competentie: het gevoel dat je iets kunt leren.- binding: je gehoord en begrepen voelen. Jaap en Naomi houden goed in de gaten of aan die basisbehoeften altijd wordt voldaan. Ze dwingen niets af, maar vragen de kinderen wat ze zelf willen en hoe ze iets willen aanpakken. Ze helpen als pianospelen niet lukt, zodat Emma voelt dat ze het toch kan; dan is de motivatie er weer. Ze nemen de tijd voor een gesprek als Emma en Sophie zich niet begrepen voelen. Soms wordt gedacht dat thuisonderwijs alleen voor gelovige gezinnen is. Jaap en Naomi zijn echter niet religieus; hun aanpak is wetenschappelijk onderbouwd. Omdat er geen dwang is, behouden de kinderen plezier in ontdekken. Tijdens een campervakantie in Luxemburg pakten de kinderen bij het wegrijden uit zichzelf hun rekenboeken. Niemand vroeg ze dat te doen. „Emma’s grote interesses liggen bij biologie, geologie en paleontologie”, leggen Jaap en Naomi uit. „Ze weet op haar negende door haar boeken waarschijnlijk al meer over evolutieleer en de ouderdom van de aarde dan de gemiddelde volwassene.” Naomi volgt stilzwijgend de reguliere leerdoelen. Bij biologie zit Emma op vwo-niveau. Haar handschrift blijft wat achter; ze schrijft alles in hoofdletters. Naomi maakt zich geen zorgen: „Samen met een vriendinnetje gaat ze een boek schrijven. Dan komen die schrijfletters vanzelf.” Leren gebeurt ook praktisch. Met een Lego-lespakket bestudeerde Emma met Jaap de stand van aarde, zon en maan voor een zonsverduistering. Nu weet ze