Jetten over onduidelijkheid box 3: 'Snap als mensen het niet meer kunnen bijbenen'

Eerst leek er voor honderdduizenden kleine spaarders en beleggers een belastingrekening aan te komen, anderhalve dag later was dat idee alweer geschrapt. De plannen voor box 3 zorgen voor flinke verwarring. Premier Jetten begrijpt dat mensen de snelle koerswisselingen nauwelijks kunnen volgen. Ondertussen moet het kabinet haast maken: voor de nieuwe aanpak ontbreekt nog een financieel sluitend plan.

Aan de draai ging dagenlang overleg binnen de coalitie vooraf. Pas op de avond vóór de Algemene Financiële Beschouwingen bereikten de regeringspartijen overeenstemming over een voorstel voor box 3. Lang hield die afspraak niet stand. De volgende dag kwam er kritiek vanuit de oppositie én bleek dat ook coalitiepartijen weinig voelden voor het belasten van kleine spaarders en beleggers. Minister Heinen van Financiën erkende anderhalve dag later dat hij onvoldoende had nagedacht over de manier waarop het plan betaald moest worden. Voor de VVD-minister onderstreepte de gang van zaken hoe lastig regeren zonder vaste meerderheid is.

Ook VVD-vicepremier Yesilgöz keek terug op een moeizame week. Volgens haar zorgden de onrust en het beeld rond het Belastingplan bij VVD-kiezers voor zorgen over een linkse koers. Zij wil juist de aandacht vestigen op resultaten die rechts heeft geboekt: een lagere benzineaccijns, minder belasting in box 2 en een lagere vliegbelasting. Daarnaast presenteert de VVD de meerderheid voor een snellere invoering van een vermogenswinstbelasting in box 3 als een belangrijke doorbraak. Yesilgöz stelt dat daarmee het probleem in 2028 wordt opgelost, terwijl dat volgens haar twee maanden geleden nog onhaalbaar leek.

Maar een meerderheid voor de richting is nog geen afgeronde regeling. De versnelde invoering kost naar schatting 15 miljard euro. Om 2028 te halen, moet het kabinet binnen enkele weken opnieuw duidelijk maken waar dat geld vandaan komt. Een mogelijkheid die wordt genoemd, is het schrappen van de schenking op papier, een constructie rond de erfbelasting. Ook dat ligt gevoelig bij de VVD en andere rechtse partijen. Tegelijk blijft de coalitie zoeken naar ruime steun voor het volledige Belastingplan. Pro en JA21, nodig voor een meerderheid, verbinden hun steun aan een verlaging van de inkomstenbelasting. Andere partijen stellen voorwaarden buiten het belastingdossier: BBB wil aangepaste stikstofplannen, de SGP wil minder abortussen.

De eerstvolgende harde deadline is 12 november, wanneer de Tweede Kamer over het Belastingplan stemt. Ook de wetswijziging voor box 3 moet snel door beide Kamers. Jetten houdt vertrouwen in een akkoord zolang het debat vooral draait om de financiering. Daarnaast hervatten de vakbonden komende woensdag het overleg over veranderingen in de WW en WIA, die volgens het kabinet uiteindelijk besparingen moeten opleveren. Voor spaarders en beleggers is de voorgestelde extra belastingdruk voorlopig van tafel; voor het kabinet blijft de opdracht om de nieuwe box 3-aanpak te financieren en parlementaire steun te regelen.