Kabinet herhaalt een oude gok en dat kan dus helemaal misgaan

Politiek verslaggever Hans van Soest over of de oppositie voor of tegen de begroting gaat stemmen. © Joost Hoving, ANPPolitiek verslaggever Hans van Soest over of de oppositie voor of tegen de begroting gaat stemmen. haagse zaken Kabinet herhaalt een oude gok en dat kan dus helemaal misgaan Kabinet en oppositie spelen een spelletje: wie knippert het eerst met zijn ogen? De minderheidscoalitie verwacht dat de oppositie uiteindelijk uit landsbelang wel zal inbinden. Maar een minister die dat deze zomer opperde, kreeg van een oppositieleider te horen: ‘Try me’. Politiek verslaggever Hans van Soest schrijft wekelijks over Haagse zaken die ons allemaal aangaan. Hans van Soest Parlementair verslaggever en columnist 5 september 2026, 21:00Laatste update: 21:25 Maak ons je Google-favoriet ,,Gaat de oppositie écht het kabinet naar huis sturen en het laten aankomen op nieuwe verkiezingen? Welnee.’’ In de top van het minderheidskabinet klonk deze zomer nog volop bravoure over de maanden die voor ons liggen. De oppositiepartijen dreigen wel om tegen de begroting voor volgend jaar te stemmen, maar als het puntje bij paaltje komt, zullen partijen het land niet in chaos willen storten. Het is een forse gok die D66, VVD en CDA bereid lijken te nemen. Ze willen weliswaar nog steeds graag een akkoord sluiten met een deel van de oppositie voor gegarandeerde steun. Maar als dat níet lukt, hoeft dat ook geen ramp te zijn, klinkt het in de top van het kabinet. Er zullen genoeg oppositiepartijen zijn die de begrotingsplannen voor 2027 op ad hoc-basis aan een meerderheid willen helpen. Zeker als er hier en daar nog wat aanpassingen komen om hen tevreden te stellen. Dertien jaar geleden ging het toenmalige kabinet met dezelfde instelling richting Prinsjesdag. Het kabinet-Rutte 2 wilde net als het huidige kabinet voor miljarden bezuinigen. Maar toenmalige regeringspartijen VVD en PvdA hadden geen meerderheid in de Eerste Kamer. Moest er vooraf een akkoord worden gesloten met een deel van de oppositie? Diederik Samsom was destijds de leider van de PvdA en onlangs onthulde hij dat intern was afgesproken de gok te wagen. Die Eerste Kamer zou echt de begroting niet durven wegstemmen, was het idee. Maar tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen die volgden, schrokken Rutte en Samsom zich kapot. CDA-leider Sybrand Buma, van wie werd verwacht dat die vast zijn verantwoordelijkheid wel zou nemen, zei hardop: ‘U zoekt het maar uit’. Overhaast werd besloten alsnog de begroting bij te stellen en een deal te sluiten met oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP. De situatie toen was eenvoudiger dan nu. Toen was er alleen een minderheid in de Eerste Kamer, nu ook in de Tweede. En toen kon er een akkoord worden gesloten met drie oppositiepartijen die ideologisch tussen de twee regeringspartijen VVD en PvdA in zaten. Nu moet het middenkabinet een deal sluiten met een van de flanken op links of rechts, waardoor het de plannen veel drastischer zal moeten bijstellen. Partijen kunnen het zich ook niet veroorloven veel water bij de wijn te doen Niet gek dus dat D66, VVD en CDA daar weinig zin in hebben. Ze hebben met zijn drieën al moeite genoeg om het eens te blijven, laat staan als de plannen onder druk van dan wel PRO dan wel JA21 fors moeten worden verbouwd. Maar als de oppositie voet bij stuk houdt, is er geen steun voor de begroting dit najaar en dreigt het kabinet-Jetten al heel snel te vallen. Toen een minister onlangs tegen een oppositielid opperde dat die toch zeker de begroting niet zou wegstemmen, kreeg hij te horen: ‘Try me’. Ofwel: daag me niet uit. De oppositie lijkt namelijk niet te willen zwichten voor het argument dat zij uit landsbelang hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Sommige partijen willen best het minderheidskabinet steunen, maar dan willen ze ook echt invloed hebben op het beleid en niet alleen op onderdelen een beetje hun zin krijgen. En om het nog eens wat moeilijker te maken: partijen kunnen het zich ook niet veroorlove