KIJK LIVE | Rutte over coronakeuzes: ‘Volgende keer zullen avondklok en schoolsluitingen weer nodig zijn’

Oud-premier Mark Rutte moet maandagochtend vanaf 10.00 uur verantwoording afleggen over de corona-aanpak van zijn kabinet. Het is Ruttes tweede en laatste verhoor bij de enquêtecommissie. Volg het live verhoor én de duiding van onze verslaggever Niels Klaassen via dit artikel. Maak ons je Google-favoriet liveblog Bekijk alleen highlights 10:56 Tijdens het volledige verhoor verdedigt Rutte de fundamentele coronakeuzes van zijn kabinet. Een belangrijk crisisdoel was om de zorg niet te laten overlopen. 'Code zwart' moest worden voorkomen, het moment dat er geen ziekenhuisbedden meer zijn voor mensen die zorg nodig hebben. Dat beleidsprincipe maakte heftige ingrepen - schoolsluiting en avondklok - uiteindelijk 'onvermijdelijk', vindt Rutte. Dus waarschuwt hij nu: ,,Als je stuurt op code zwart (voorkomen), dan kom je uiteindelijk weer op een schoolsluiting uit, of een avondklok. Dat gaat volgende keer weer gebeuren, dat is dan onvermijdelijk." Onze verslaggever Niels Klaassen ziet hoe Rutte na ruim een half uur verhoor totaal ontspannen is: ,,De oud-premier moest bij de laatste drie Nederlandse parlementaire enquêtes voor verhoor komen, dus nieuw is het totaal niet voor hem. En inmiddels is zijn verhoor geëvolueerd in een mini-college crisismanagement.",,Rutte vertelt hoe de besluitvorming tot stand kwam, hij leunt een beetje achterover, wordt wat amicaler richting zijn ondervrager, met zinnetjes als 'als u en ik hier morgen over moeten beslissen'.",,Het verraadt dat de Navo-baas zich bepaald niet ongemakkelijk voelt deze tweede sessie. En dat is bij andere getuigen wel anders geweest. Als ik Rutte vergelijk met Jaap van Dissels eerste verhoor, of dat van oud-minister Bruno Bruins: het is een wereld van verschil. Zij waren veel meer op hun hoede, reageerden soms getergd, of oogden onzeker, nerveus. Daarop valt Rutte niet te betrappen." ,,Bijna persoonlijk wordt het wel, als Rutte geconfronteerd wordt met schrijnende verhalen uit verpleeghuizen. Door het bezoekverbod konden mensen soms geen afscheid nemen van hun geliefden. Rutte zelf had ermee te maken, zijn moeder stierf tijdens de pandemie, in het verpleeghuis. Hijzelf kon wel afscheid nemen, dus Rutte ging ervan uit dat het bekend was dat afscheid nemen mogelijk was als iemand zou overlijden. Rutte noemt overigens zijn moeder niet, hij spreekt van 'een familielid'. Onze verslaggever Niels Klaassen ziet dat de oud-premier na ruim een kwartier alvast één concrete les heeft genoemd, iets dat de volgende keer echt anders moet. ,,Rutte zegt nu dat hij bij een volgende crisis met zijn ministers iedere zes of acht weken een strategisch overleg zou plannen. Dus buiten het dagelijks blussen van de brand zou hij dan een overleg willen waarin de ministers elkaar bevragen: doen ze het goede, kan het niet anders, is er genoeg oog voor nevenschade?" ,,De enquêtecommissie bevraagt Rutte opnieuw over het dominante medische perspectief. Had het kabinet wel genoeg oog voor sociale en economische impact van maatregelen? Maar Rutte verdedigt vol verve het belangrijkste crisisdoel om ziekenhuizen niet te laten overstromen. Het was een gezondheidscrisis, zegt Rutte, en het niet laten bezwijken van de zorg was belangrijk. Hij zou diezelfde 'indicator' (code zwart voorkomen) de volgende keer gewoon weer kiezen." Onze verslaggever Niels Klaassen ziet hoe Rutte bij de start van het verhoor meteen wordt geconfronteerd met zijn opvatting over de rol van een premier tijdens een grote crisis. ,,Wat Rutte wel genoeg betrokken bij de aanpak, of liet hij het gebeuren dat het ministerie van Volksgezondheid (VWS) overwerkt raakte? Eerdere getuigen noemden de werkdruk bij VWS wel 'onmenselijk'. Die kwalificatie wil Rutte niet overnemen. Het was hard werken, dat zeker, zegt Rutte., en die hoge werkdruk was volgens hem onvermijdelijk.",,En Rutte blijft erbij: als premier moet hij niet gaan regeren als een vakminister, hij wil erboven hangen, helpen als het kan, maar in een coronacrisis dus niet Hugo de J