Kijkje in de cockpit nemen was vroeger normaal, deze incidenten veranderden dat voorgoed

Door onder meer de aanslagen op 11 september 2001 en de moord/zelfmoord in 2015 bij een vlucht van Germanwings, zijn de regels rondom de luchtvaart aangescherpt. © EPA, AFPDoor onder meer de aanslagen op 11 september 2001 en de moord/zelfmoord in 2015 bij een vlucht van Germanwings, zijn de regels rondom de luchtvaart aangescherpt. Flydubai Kijkje in de cockpit nemen was vroeger normaal, deze incidenten veranderden dat voorgoed Het incident woensdag aan boord van een Flydubai-vliegtuig waarvan het mogelijk is dat het een kaping was, is wonder boven wonder zonder gewonde passagiers geëindigd. In het verleden zijn zulke incidenten, een kaping of een piloot die de cockpit verlaat, fataal afgelopen. Bram Louwsen Vera Warmenhoven 30 september 2026, 18:36 Maak ons je Google-favoriet Denk onder meer aan 9/11 en de vlucht van Germanwings, hierna zijn de regels voor commerciële vluchten flink aangescherpt. Want wie zich de vluchten vóór 11 september 2001 herinnert, weet misschien nog dat de cockpitdeur tijdens lange vluchten soms werd geopend. Nieuwsgierige passagiers konden dan een kijkje nemen bij alle knoppen, hendels en schermen. Tegenwoordig is zo’n bezoek ondenkbaar. „In de lucht is dat een van de meest aanwijsbare maatregelen”, vertelt luchtvaartdeskundige Joris Melkert. „Tegenwoordig is een gepantserde cockpitdeur verplicht, zodat kwaadwillenden niet naar binnen kunnen. Na de aanslagen kwamen er bovendien strikte protocollen over wanneer en hoe die deur geopend mag worden.” Woensdag vond aan boord van een toestel van Flydubai mogelijk een kapingspoging plaats, die volgens Israëlische functionarissen werd uitgevoerd door een van de piloten. Daarbij werd de andere piloot neergestoken, waarna passagiers ingrepen. Het vliegtuig verloor vervolgens in twee minuten tijd ongeveer vijf kilometer aan hoogte en moest uiteindelijk een noodlanding maken in Saoedi-Arabië. Vermoedelijk namen twee passagiers, die zelf ook piloot zijn, de besturing over en brachten zij het toestel aan de grond. Volg alle ontwikkelingen rondom het incident hier in ons liveblog Overigens heeft die gesloten cockpitdeur ook een schaduwzijde. Als een kwaadwillende zich al in de cockpit bevindt, kan de rest van de bemanning niet meer ingrijpen. Dat gebeurde in 2015 bij een vlucht van Germanwings. De copiloot liet de gezagvoerder, die even naar het toilet was, er niet meer in en zette een fatale daling in. Bij de crash in de Franse Alpen kwamen alle 150 inzittenden om het leven. „Na deze moord/zelfmoord werd de zogeheten two-person rule ingevoerd: er moesten altijd minstens twee bemanningsleden in de cockpit aanwezig zijn”, aldus Melkert. „Als een piloot even weg moet, komt er tijdelijk een ander personeelslid bij. Veel luchtvaartmaatschappijen hebben die verplichting later overigens weer afgeschaft.” Zo heeft de EASA in juli 2016 de regel versoepeld. Op basis van een risicoanalyse mogen luchtvaartmaatschappijen besluiten de regel af te schaffen, onder meer KLM koos hiervoor. De regels voor cockpitdeuren zijn bij lange na niet de enige maatregelen die zijn getroffen. Vóór 11 september 2001 had de Europese Unie vrijwel geen wetgevende bevoegdheid op het gebied van luchtvaartbeveiliging. Dat was een nationale verantwoordelijkheid van de afzonderlijke lidstaten, wat leidde tot versnipperd beleid. Europa greep in met uniforme regels voor alle lidstaten, waarin exact werd vastgelegd hoe passagiers, handbagage en ruimbagage gecontroleerd moeten worden. In de VS werd de Transportation Security Administration (TSA) opgericht met hetzelfde doel: de luchtvaart maximaal beveiligen. Ook de screening van luchthavenpersoneel is drastisch strenger geworden, vertelt Melkert. „Iedereen die in de buurt van een vliegtuig kan komen, zoals catering- en onderhoudspersoneel, wordt niet meer eenmalig, maar periodiek gescreend. En die controles zijn uiterst grondig.” Dat de beveiliging nóg scherper kon, werd in 2006 duidelijk. Al Qaida-sympathisanten wilden destijds meerdere