LIVE Midden-Oosten | Trump vermoedt dat Iran achter luchtaanval op Saoedi-Arabië zit die leidde tot sluiting oliepijpleiding

Donald Trump wijst naar Iran na de luchtaanval op een belangrijke Saoedische oliepijpleiding. Volgens de Amerikaanse president zit Teheran waarschijnlijk achter de aanval, waarna Saoedi-Arabië de leiding uit voorzorg stillegde. Irak meldt intussen dat de drones vanaf zijn grondgebied zijn gelanceerd. Ook op zee en aan de onderhandelingstafel staan de verhoudingen in de regio onder druk.

Trump sprak in Dublin met journalisten over de mogelijke verantwoordelijken. Hij maakte duidelijk dat hij Iran verdenkt, maar presenteerde die betrokkenheid niet als vaststaand feit. De aanval trof donderdag de Oost-Westpijpleiding, die olie van de Perzische Golf naar de Rode Zee vervoert. Daarbij raakten mensen gewond en ontstond schade. Amerikaanse regeringsfunctionarissen meldden vrijdag aan CNN dat minstens twee pompstations waren beschadigd door projectielen, vermoedelijk drones. De belangrijke olieroute ging na de aanval tijdelijk buiten gebruik als voorzorgsmaatregel.

Het spoor naar de lanceerplek leidt volgens de Iraakse regering naar de zuidelijke provincie Maysan. Nadat onderzoek had bevestigd dat de drones daarvandaan kwamen, ontsloeg Irak de commandant die verantwoordelijk was voor de militaire operaties in die provincie. Saoedi-Arabië bevestigde vrijdag eveneens dat de drones vanuit Irak waren vertrokken. Dat zegt waar de aanval begon; Trumps uitspraak gaat over wie er volgens hem achter zit. Riyad laat weten op verzoek van de Iraakse premier voorlopig niet te reageren op de aanval. Daarmee krijgt Bagdad de gelegenheid nieuwe aanvallen vanaf Iraaks grondgebied te voorkomen.

Ook voor tankers in de Straat van Hormuz gelden beperktere momenten voor Amerikaanse bescherming. Volgens de Financial Times hebben de Verenigde Staten schepen gevraagd hun doortocht op bepaalde tijden te plannen, zodat het Amerikaanse leger bescherming kan bieden. De krant meldt dat Iraanse aanvallen op schepen tijdens nachtelijke passages zijn toegenomen. Sinds mei biedt Washington luchtbescherming langs een route bij de Omaanse kust, aan de zuidkant van de zeestraat. Vanaf begin september is die dekking volgens de krant beschikbaar tijdens twee dagelijkse tijdvakken. De berichtgeving is gebaseerd op e-mails van een Amerikaans marinecentrum aan maritieme adviseurs.

Op diplomatiek terrein schuift de volgende gespreksronde tussen Israël en Libanon in Rome door van begin september naar oktober. Een Amerikaanse functionaris bevestigde dat aan AFP. De aanvallen tussen Israël en Hezbollah zijn de afgelopen dagen heviger geworden. Een bron noemt onder meer de komende Algemene Vergadering van de VN, Joodse feestdagen en een conferentie in Parijs over steun aan het Libanese leger als redenen voor het uitstel.

Het overleg ligt daarmee niet volledig stil. De Israëlische en Libanese ambassadeurs spreken volgende week op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken in Washington over de uitvoering van hun afspraken uit juni. Die gaan onder meer over ontwapening van Hezbollah, een stapsgewijze Israëlische terugtrekking uit Zuid-Libanon en inzet van het Libanese leger daar. Volgens de Amerikaanse functionaris vormen die afspraken nog altijd de enige werkbare route naar herstel van de Libanese soevereiniteit en de Israëlische veiligheid.