LIVE Oorlog Oekraïne | Kyiv: Rusland heeft plan om Oekraïense energiecentrales in winter aan te vallen

Oekraïne waarschuwt voor een Russisch aanvalsplan dat grote steden tijdens de winter grotendeels zonder stroom en water moet zetten. Kyiv zegt daarover een document te hebben onderschept, meldt The New York Times op basis van anonieme bronnen. De krant kan niet bevestigen dat het document echt is. Ondertussen is in Kyiv opnieuw een belangrijke brug geraakt en spreekt de regering berichten over grote onderhoudsproblemen bij de F-16’s tegen.

Volgens het vermeende plan wil Rusland op grote schaal drones en raketten inzetten tegen energiecentrales, het elektriciteitsnet en de watervoorziening. Daarmee zouden onder meer Kyiv, Charkiv en Odesa in de koude maanden worden getroffen. Energieminister Denys Sjmyhal zou het document twee weken geleden aan Europese bondgenoten hebben laten zien. De waarschuwing gaat dus niet alleen over elektriciteitsproductie, maar ook over de netwerken en voorzieningen waarvan de steden afhankelijk zijn. Of Rusland daadwerkelijk volgens dit document werkt, is met de beschikbare informatie niet vast te stellen.

Rusland voerde in eerdere winters wel vergelijkbare aanvallen uit. Bovendien beschikt het dit jaar over drones en ballistische raketten die de Oekraïense luchtverdediging moeilijk kan onderscheppen. Kyiv zegt voor de winter minimaal driehonderd Patriot-afweerraketten nodig te hebben. Ook de F-16’s die Nederland en andere bondgenoten leverden, spelen een belangrijke rol bij de verdediging van het luchtruim. De toestellen helpen onder meer bij het neerhalen van nieuwe Russische drones met straalmotor, waarmee de luchtafweer moeite heeft.

Juist over de inzetbaarheid van die gevechtsvliegtuigen ontstond deze week discussie. The Wall Street Journal meldde dinsdag dat meer dan de helft van de Oekraïense F-16’s onderhoud ondergaat. Het Belgische Sabena Engineering, dat de toestellen inzetbaar moet houden, zou daar telkens maanden voor nodig hebben. Sabena en de Belgische defensieminister weerspraken die berichtgeving. Ook Kyiv ontkent dat de onderhoudsproblemen ertoe leiden dat komende winter alle F-16’s aan de grond staan. Het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt op X dat de berichten het vertrouwen in verdere leveringen en onderhoudsondersteuning niet mogen aantasten.

In Kyiv raakte de Zuidelijke Brug vrijdag opnieuw beschadigd door Russische luchtaanvallen, meldde burgemeester Vitali Klitsjko op Telegram. De verbinding over de Dnipro was donderdag ook al getroffen. Het verkeer ligt in beide richtingen stil en wordt omgeleid. De brug vormt een van de weinige verbindingen tussen het westelijke en oostelijke deel van de hoofdstad. In de nacht van donderdag op vrijdag ontstond daarnaast brand op de bovenste verdiepingen van een flatgebouw. Later meldden de autoriteiten één dode en twee gewonden na een aanval op een flat. Of dat hetzelfde gebouw was, is onduidelijk.

De winterwaarschuwing zet de bescherming van de Oekraïense energie- en watervoorziening opnieuw centraal. Hoewel de echtheid van het onderschepte document onbevestigd blijft, heeft Kyiv zijn concrete behoefte aan extra afweerraketten uitgesproken. Tegelijk benadrukt de regering dat de geleverde F-16’s onderdeel blijven van de luchtverdediging en dat verdere levering en ondersteuning belangrijk blijven.