Megazaak in Irak tegen 5200 IS-verdachten, ook Nederlandse IS’ers voor rechter in Bagdad

Irakese veiligheidsfunctionarissen begeleiden een IS-verdachte naar zijn ondervraging in de Al-Karkh gevangenis in Bagdad, in februari. © APIrakese veiligheidsfunctionarissen begeleiden een IS-verdachte naar zijn ondervraging in de Al-Karkh gevangenis in Bagdad, in februari. Megazaak in Irak tegen 5200 IS-verdachten, ook Nederlandse IS’ers voor rechter in Bagdad De rechtbank in Bagdad wordt het toneel van een megazaak tegen zo’n 5200 mensen die lid zouden zijn geweest van terreurgroep Islamitische Staat. De Iraakse justitie gaat hen in grote groepen tegelijk voor de rechter brengen. Onder de duizenden verdachten zitten ook enkele Nederlanders. Eerder werden honderden IS’ers al tot de doodstraf veroordeeld. Maak ons je Google-favoriet De Iraakse justitie maakte eerder deze week in een persbericht bekend dat het onderzoek naar 5704 IS-gevangenen is afgerond. Dat is snel, want de verdachten werden pas in januari door het Amerikaanse leger vanuit Syrië naar Irak overgebracht. Daar zaten ze al sinds 2019 (toen het kalifaat van IS viel) vast in Koerdische gevangenissen. De Amerikanen verplaatsten ze naar Irak uit vrees voor grootschalige ontsnappingen. De Hoogste Raad van Justitie meldt nu dat alle 5704 verdachten in de afgelopen maanden zijn verhoord en dat er bewijs tegen een groot deel van hen is verzameld. ‘Zij zullen nu worden berecht op grond van de antiterrorismewet en krijgen een advocaat toegewezen’, aldus het persbericht. Tegen een Fin, een Amerikaan en 457 Syriërs is geen bewijs gevonden. Zij zijn of worden het land uitgezet. De overgebleven verdachten komen uit 67 verschillende landen, waaronder 19 EU-landen. De meesten komen uit Syrië (3497), 474 komen uit Irak. Waarschijnlijk zijn er zo’n zeven tot negen Nederlanders onder de verdachten, al is niet van alle personen zeker dat ze nog steeds de Nederlandse nationaliteit hebben. Terreurgroep IS veroverde in 2014 delen van Irak en Syrië en stichtte daar een eigen kalifaat. Dat hield stand tot 2019. Volgens de Iraakse justitie blijkt uit het onderzoek dat sommige verdachten belangrijke posities bekleedden binnen IS. Ook zou een deel van de verdachten betrokken zijn geweest bij misdrijven tegen de jezidi’s, een religieuze minderheid in Irak. IS-terroristen vermoordden duizenden Jezidimannen en maakten vrouwelijke Jezidi’s op grote schaal tot slaaf. De Irakezen melden niet wanneer de rechtszittingen beginnen. Wel zijn er al rechtszalen opgetuigd met videosystemen waardoor verdachten op afstand gehoord kunnen worden. Het is de bedoeling dat de verdachten in groepen voor de rechter komen. ‘Maar elke zaak zal op zichzelf worden bekeken’, aldus het persbericht. Bronnen in Nederland bevestigen dat er ook Nederlandse IS’ers in Irak vastzitten en mogelijk voor de rechter komen. Hoeveel dat er precies zijn, is niet duidelijk. Op een eerder uitgelekte Iraakse lijst stond dat het om negen Nederlanders gaat. Er was al bekend dat ongeveer zo’n aantal Nederlandse mannen in het verleden vastzat in Koerdische gevangenissen in Syrië. Advocaten en mensenrechtenorganisaties maken zich al een tijd druk om de procesvoering in Irak. Rechters kunnen er de doodstraf opleggen aan terreurverdachten. Dat is in het verleden ook al gebeurd bij honderden Iraakse IS-leden. En in 2019 veroordeelde een Iraakse rechtbank in totaal elf Fransen, ook overgebracht uit Syrië, ter dood omdat zij zich hadden aangesloten bij IS. Later zijn hun straffen omgezet tot levenslang. De dreiging dat de doodstraf opgelegd kan worden, kan voor de Nederlanders reden zijn om de Nederlandse staat te vragen hen hier te berechten. Nederland zou dan aan Irak moeten vragen hen uit te leveren. De politieke wil daarvoor lijkt echter klein. Den Haag hield ook lang de terugkeer van Nederlandse IS-vrouwen tegen, maar werd daartoe uiteindelijk door een rechterlijke uitspraak gedwongen. Uiteindelijk zijn tientallen Nederlandse IS-vrouwen en kinderen teruggehaald. De vrouwen zijn hier veroordeeld tot celstraffen die uiteenlopen