Militairen slaan alarm: realistisch oefenen met drones in Nederland amper mogelijk door strikte regels

Dronepiloten van de basis in Oirschot trainen in Marnewaard. © Corné SparidaensDronepiloten van de basis in Oirschot trainen in Marnewaard. Militairen slaan alarm: realistisch oefenen met drones in Nederland amper mogelijk door strikte regels Drones zijn niet meer weg te denken van het slagveld, maar ermee oefenen is door strikte regels amper mogelijk in Nederland, stellen militairen. Een nieuwe wet moet realistisch trainen voor het hele leger een stuk makkelijker maken, maar Natuurmonumenten maakt zich grote zorgen. Raymond Boere Nieuwsverslaggever 4 september 2026, 18:30Laatste update: 18:54 1 reactie Maak ons je Google-favoriet Ze mogen niet laag vliegen in de buurt van vliegvelden, geen drones tegen elkaar laten botsen of signalen verstoren om zich tegen inkomende drones te beschermen. Burgers filmen is taboe en militairen moeten altijd zicht houden op hun drone. „Zo trainen we eigenlijk met een blinddoek op”, verzucht verkenner Jorden op het militaire oefenterrein in de Groningse Marnewaard. Dit is een van de weinige plekken in Nederland waar ze wel ongestoord hun gang kunnen gaan, al is ook dit gebied eigenlijk te klein, zegt Jorden. Van verkenners wordt verwacht dat ze in een echt gevecht de vijand lokaliseren. Dat kunnen ze doen over afstanden van wel meer dan 60 kilometer. De Marnewaard beslaat 16 vierkante kilometer. „Als je een drone oplaat, kun je dus alles al in één keer zien. Natuurlijk kun je elke training kleiner maken of afstanden inkorten. Maar dan ben je niet meer serieus en realistisch bezig.” Jorden zou graag veel meer ruimte krijgen om te mogen oefenen, maar beseft ook hoe gevoelig dat ligt. Hij pakt er een kaart bij om te illustreren hoe druk het Nederlandse luchtruim nu al is. Die staat vol met blauwe vakken en een paar rode gearceerde gebieden. Dat zijn onder meer de afgebakende terreinen waar militaire dronevliegers hun systemen mogen oplaten, maar dat moeten ze dan wel altijd eerst officieel aanvragen. Zo’n verzoek kan tot twaalf weken duren. „En dan moet je geluk hebben dat het weer gunstig is, anders kun je niets en moet je weer tot twaalf weken wachten. Maar ik heb wel een doelstelling te halen. Het is geen vrijblijvende cursus. Daar loop je nu constant tegen aan.” Verkenner Jorden laat op de kaart zien hoe vol het luchtruim is. © Corné Sparidaens Te weinig bossen Ook commandant Roeland van de in april opgerichte drone-eenheid loopt tegen grenzen aan. De Marnewaard voldoet uitstekend om trainingen te geven waar militairen met drones leren vliegen, demonstreert hij met zijn drones. Maar voor tactische oefeningen is dit gebied eigenlijk niet geschikt. Er zijn te weinig bossen. „Het zou wel heel makkelijk zijn als een vijand in een weiland gaat staan, maar dat is niet de realiteit.” Niet alleen dronemilitairen kunnen nu amper realistisch oefenen. Bij het leger hebben ze tal van voorbeelden. Zo mogen Chinook-transporthelikopters nu alleen landen op strikt aangegeven plekken en via vaste aanvliegroutes. Hierdoor trainen ze elke keer precies hetzelfde en krijgen ze niet de ervaring van het landen in andere omgevingen, waar ze tijdens een conflict onvermijdelijk wel mee krijgen te maken. Commandant Roeland van de drone-eenheid. © Corné Sparidaens Als eerste uitgeschakeld Bij de landmacht mogen ze met gepantserde voertuigen nu niet zomaar achteruit een bosrand inrijden, maar alleen op plekken die duidelijk met paaltjes staan gemarkeerd. Ze leren zichzelf zo niet aan dat ze altijd dekking moeten zoeken als ze niet geraakt willen worden en dat heeft grote gevolgen. Tijdens een oefening in Duitsland lieten ze hun voertuigen op de weg staan en werden ze als eerste uitgeschakeld. Loopgraven zijn terug van weggeweest, laat de oorlog in Oekraïne zien. Maar genisten die ze in Nederland voor een oefening willen aanleggen en willen overkappen, moeten voldoen aan officiële bouweisen en een vergunning aanvragen. Zo moet er voldoende lichtinval zijn en ventilatie, iets waar militairen in een oorl