Nederland ‘door ondergrens gezakt’ rond veiligheid van asielkinderen in noodopvang

De asielboot Silja in de Merwehaven in Rotterdam, waar zo’n tweeduizend statushouders tijdelijk onderdak hebben. © Robin UtrechtDe asielboot Silja in de Merwehaven in Rotterdam, waar zo’n tweeduizend statushouders tijdelijk onderdak hebben. Nederland ‘door ondergrens gezakt’ rond veiligheid van asielkinderen in noodopvang In een uiterst kritisch rapport roept de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) de minister, gemeenten en alle professionals die werken in de asielopvang op om de onveilige leefsituatie van kinderen in de noodopvang nu eindelijk écht aan te pakken. Rik Spekenbrink Nieuwsverslaggever 21 september 2026, 10:30Laatste update: 12:03 Maak ons je Google-favoriet Een half jaar. Langer krijgt de minister van Asiel en Migratie, Bart van den Brink, niet om de situatie van kinderen in de crisisnoodopvang te verbeteren. Want ‘we’ krijgen het in het fatsoenlijke Nederland maar niet voor elkaar om de veiligheid voor asielkinderen structureel te garanderen. De Onderzoeksraad voor Veiligheid komt maandag met een ‘urgente aanbeveling’ aan alle betrokkenen. Slaapzalen voor zeventig mensen, zonder privacy. Of juist piepkleine hutten op een boot, zonder frisse lucht of daglicht. Een groot risico om te worden geconfronteerd met fysiek en seksueel geweld. Veel onverwachte verhuizingen van noodlocatie naar noodlocatie. Geen speelruimten. Smerige toiletten. En nauwelijks toegang tot onderwijs. Een greep uit de voorbeelden die de OVV na uitgebreid onderzoek deelt. Voor volwassen al geen ideale situatie, maar voor kinderen nog veel schadelijker, stelt het rapport. Duizenden kinderen verblijven langer dan een jaar in een noodopvang. ‘Kinderen lopen door alle veiligheidstekorten risico op ontwikkelingsschade’, meldt het onderzoeksrapport. ‘De situatie in de noodopvang voldoet niet aan de eisen die hiervoor worden gesteld in de Europese opvangrichtlijn.’ Dat komt voor een aanzienlijk deel omdat het stelsel in Nederland grotendeels is geconcentreerd rond ‘noodopvang’ en ‘crisismaatregelen’. Zo’n 7000 kinderen in de asielketen worden opgevangen in een noodopvanglocatie. Daarvan waren er vorig jaar 278. Veel meer dan reguliere opvangcentra. „Maar noodopvang is niet normaal”, zegt voorzitter Chris van Dam van de Onderzoeksraad. „De overheid, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers en gemeenten zijn sinds 2021 ongeschikte locaties als tijdelijke oplossing gaan accepteren om snel opvangplekken te creëren.” Maar tijdelijk, in eerste instantie bedoeld voor een week, werd vaak langdurig. „Het gaat om kantoren, schepen, evenementenhallen en containerwoningen. Nederland is door de ondergrens gezakt van wat veilig is voor kinderen.” Wat Van Dam het meest trof waren de verhalen van kinderen zelf, die foto’s maakten van hun leefomgeving. „Bijvoorbeeld een meisje dat zegt: ik wil muren en een plafond, zodat niemand mij kan horen huilen. Afgelopen vrijdag was ik op de asielboot Silja in Rotterdam. Daar ziten honderden kinderen die al statushouder zijn. Dat zijn onze toekomstige loodgieters, artsen en journalisten. Iedereen heeft er belang bij dat die kinderen goed opgroeien.” Gemeenten stellen eisen aan een (nood)opvang, bijvoorbeeld wie er komen wonen en hoe lang, in een poging draagvlak te creëren en onrust te voorkomen. „De veiligheid van kinderen wordt opgeofferd aan eindeloze discussies over: doen we het wel, of doen we het niet.” Daarnaast wordt alleen gekeken naar kwantiteit en niet naar kwaliteit, als het gaat om opvangplekken. „En deze crisis overkomt ons niet”, zegt Van Dam stellig. „Deze voortdurende onveiligheid wordt veroorzaakt door - een geschiedenis van - bestuurlijke keuzes en het blijven nemen van crisismaatregelen voor structurele problemen.” Stap uit de crisislogica, schrijft de Onderzoeksraad in een reeks aanbevelingen aan de minister. ‘Bouw de afhankelijkheid van noodopvang af. Spoor gemeenten aan hun verantwoordelijkheid te nemen. En stel een maximale verblijfsduur vast voor kinderen in de noodopvang.’ Aan de inzet e