Nederlander denkt dat betalingsachterstand AI is en gooit mailtjes weg: ‘Serieus probleem’

© Getty Images Nederlander denkt dat betalingsachterstand AI is en gooit mailtjes weg: ‘Serieus probleem’ Een betalingsachterstand hebben en de aanmaning direct in de prullenbak gooien. Dat gebeurt in Nederland steeds vaker, blijkt uit navraag die deze site heeft gedaan bij financiële instanties. Mensen negeren legitieme incassobrieven uit angst voor oplichting met kunstmatige intelligentie. Sebastiaan Quekel Algemeen verslaggever 23 september 2026, 17:41 Maak ons je Google-favoriet De opkomst van AI-gestuurde oplichting heeft dus ook tot gevolg dat steeds meer consumenten legitieme betalingsverzoeken, bijvoorbeeld van de medische factureringsservice Infomedics, niet meer vertrouwen. Daardoor lopen zij het risico betalingen uit te stellen of niet te doen, met betalingsachterstanden en aanmaningen tot gevolg. Dat groeiende wantrouwen is ook ‘een serieus probleem voor schuldhulpverleners’, stelt branchevereniging NVVK. Ook de Nederlandse Vereniging van Incasso-ondernemingen (NVI) is deze ontwikkeling niet ontgaan. „Onze leden krijgen dagelijks vragen van consumenten die willen weten of een ontvangen bericht wel echt is.” Door nieuwe technologie kunnen criminelen zonder veel moeite uiterst geloofwaardige berichten versturen. Waar phishingmails vroeger vol taalfouten en kromme zinnen stonden, zijn ze tegenwoordig bijna niet meer van betrouwbare mails te onderscheiden. Met behulp van AI bouwen oplichters bovendien razendsnel complete websites na om slachtoffers naar een valse betaalomgeving te lokken. Halen opsporingsdiensten zo’n website offline, dan staat er vaak binnen korte tijd alweer een nieuwe online, zeggen beide organisaties. Door het groeiende wantrouwen bij de consument neemt het aantal kleine openstaande rekeningen al een tijdje toe, meldt de NVI. Dat heeft gevolgen voor gecertificeerde incassobureaus, die juist snel met mensen in contact willen komen om bijvoorbeeld een betalingsregeling af te spreken. „Het komt voor dat legitieme berichten van onze leden door consumenten als spam worden gezien of zelfs als spam worden gemeld. Daar hebben incassobureaus en bedrijven echt last van, omdat je schulden alleen samen met de consument kunt oplossen”, zegt de NVI. Incassobureaus informeren consumenten daarom actiever via hun websites en sociale media. Ook trainen ze medewerkers om mensen telefonisch gerust te stellen en de echtheid van documenten uit te leggen. Ook schuldhulpverleners maken zich grote zorgen. Uit angst voor fraude openen mensen hun post steeds minder snel. „Bewoners met schulden raken verder in de problemen als ons hulpaanbod hen niet bereikt en zij zelf hun schulden ook niet aanpakken”, aldus de NVVK. Het negeren van post kan daarbij een grote rol spelen. „Schulden lopen verder op als mensen hun post of e-mail niet meer openen of die niet vertrouwen en daarom negeren. Dat geldt voor berichten van schuldeisers, incassobureaus en deurwaarders. Als aanmaningen daardoor niet worden betaald, lopen de kosten verder op.” Zelfs deskundigen merken hoe lastig het is geworden om echt van nep te onderscheiden. „Ik moet bekennen dat ik zelf onlangs een aanmaning van een zorgverzekeraar kreeg waarbij ik dacht: is dit echt of probeert iemand mij op te lichten?” zegt een woordvoerder van de NVVK. „Dat gevoel zullen meer mensen herkennen, zeker na grote oplichtingszaken in het nieuws of als er weer een datalek is geweest.” Persoonlijk contact wordt door deze ontwikkeling belangrijker, stelt de NVVK. Bedrijven zouden daarom niet volledig moeten overstappen op geautomatiseerde chatbots, zoals nu wel volop gebeurt bij zorgverzekeringen. Mensen moeten bij twijfel snel een medewerker kunnen spreken om te controleren of een bericht echt is. Mensen met financiële problemen wachten gemiddeld acht jaar voordat zij hulp zoeken. In die periode nemen stress en wantrouwen vaak toe. Tegelijkertijd bereikt de hulpverlening lang niet iedereen. In Nederland wonen ruim 1,4 miljoen volwassenen in een huishouden met problematis