Nederlandse jongeren zijn veel negatiever gaan denken over homoseksualiteit

Onder Nederlandse jongeren is de acceptatie van homoseksualiteit de afgelopen vier jaar enorm afgenomen. Dat concluderen onderzoekers van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut op basis van een vierjaarlijks, grootschalig en representatief onderzoek. Dit HBSC-onderzoek (Health Behaviour in School-aged Children) wordt in vrijwel alle Europese landen uitgevoerd onder kinderen tussen de 12 en 16 jaar om de trends rondom de gezondheid en het welzijn van jongeren in kaart te brengen. "We zien nu een trendbreuk die toch wel zorgwekkend is als het gaat om hoe jongeren tegen homoseksualiteit aankijken", zegt Gonneke Stevens, hoofdonderzoeker en hoogleraar jongerenwelzijn aan de Universiteit Utrecht. Jongens en meisjes negatiever Jarenlang nam de acceptatie ten aanzien van jongeren die homoseksueel zijn juist toe, maar die tolerantie onder jongeren is gekelderd. Waar 78 procent van de meisjes op de middelbare school in 2021 nog positief keek naar homoseksualiteit, was dat in 2025 nog maar 51 procent. Jongens waren altijd al negatiever. In 2021 had 40 procent van hen geen probleem met deze seksuele geaardheid. In 2025 was dat cijfer bijna gehalveerd naar 22 procent. Ook is het aantal jongeren dat denkt dat hun homoseksuele of lesbische klasgenoten op school open kunnen praten over hun seksuele geaardheid sterk gedaald van 60 naar 45 procent. Desinformatie over Lentekriebels Volgens hoogleraar Stevens komt het "niet uit de lucht vallen" dat jongeren minder welwillend zijn jegens homoseksualiteit. "De afgelopen jaren werd seksuele diversiteit door vooraanstaande figuren, waaronder politici, vaker ter discussie gesteld." Een voorbeeld is hoe Lentekriebels, het voorlichtingsprogramma over seksualiteit op basisscholen, via desinformatie van een conservatieve christelijke stichting in verband werd gebracht met pedofilie. Daarop ontstond in de Tweede Kamer discussie over het programma. Uiteindelijk volgde rectificatie door een vonnis van de rechter, maar inmiddels had de helft van de basisscholen in Nederland al te maken met weerstand van ouders tegen het voorlichtingsprogramma. Ook het ophangen van een regenboogvlag op school of het vieren van Paarse Vrijdag is problematischer geworden, zo constateren de onderzoekers. "Een schrikbarende ontwikkeling", reageert Marie Ricardo, directeur van COC, de belangenvereniging voor lhbti+-personen. "We hebben de jonge generatie hard nodig voor een vrij land waarin iedereen zichzelf kan zijn." Ricardo roept socialemediaplatforms op om verantwoordelijkheid te nemen. "De manosphere waar nepmannelijkheidsbeelden verspreid worden door influencers als Andrew Tate krijgen van de socialemediabedrijven ruim baan." De opkomst van de manosphere heeft de verspreiding van negatieve denkbeelden waarschijnlijk verder vergroot, denkt ook Stevens. TikTok en schoolstress De onderzoekers benadrukken dat er meer onderzoek moet plaatsvinden om een causaal verband aan te kunnen tonen tussen de grootschalige verspreiding van conservatieve denkbeelden en de verminderde acceptatie van homoseksualiteit. "Feit is wel dat jongeren de laatste jaren vaker zijn blootgesteld aan deze opvattingen en dat in diezelfde periode jongeren negatiever naar homoseksualiteit zijn gaan kijken", zegt Stevens. Binnen deze context is de sfeer in de klas er niet beter op geworden, een andere opvallende bevinding uit het rapport. Jongeren ervaren school als steeds minder leuk en zeggen vaker te worden gepest. Maar er is ook stress vanwege het moeten presteren bij toetsen en examens. Daarbij komt dat het gebruik van TikTok onder scholieren hoog is. 45 procent van de meiden en 33 procent van de jongens in het voortgezet onderwijs gebruikt TikTok gedurende de gehele dag. Jongeren besteden hierdoor minder tijd aan schoolwerk, wat de stress over schoolwerk waarschijnlijk weer verhoogt. Sociale media en schooldruk spelen allebei een rol in de mentale gezondheid van de Nederlandse jeugd. Maar er lijkt meer aan de hand. De onderzoekers zien dat de maatschappij onvoorspelbaarder en misschien beangstigender is geworden. Klimaatverandering en oorlogen leiden tot zorgen onder jongeren. Ook maakt 38 procent van de 16-jarigen zich nu al zorgen over of ze later wel een huis kunnen krijgen. Emotionele problemen Vooral de meisjes worstelen met hun mentale gezondheid. Al in 2022 luidden de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut de noodklok omdat ruim 43 procent van de meiden op de middelbare school te maken had met emotionele problemen, terwijl dat in 2017 met 28 procent nog beduidend minder was. De coronapandemie was een belangrijke oorzaak. "Maar we zien nu, vier jaar later, dat er geen sprake is van herstel en dat veel meisjes het dus moeilijk blijven hebben", zegt Stevens. Een simpele oplossing bestaat volgens de onderzoekers niet omdat er niet één oorzaak is voor de problemen waar de jongeren mee kampen, maar het om een stapeling van factoren gaat.