Nederlandse vliegende auto mogelijk over 1,5 jaar de lucht in

Het lijkt iets uit een sciencefictionfilm: auto's die boven de weg vliegen om pakketjes of personen van A naar B te vervoeren. Nu het Nederlandse bedrijf Pal-V toestemming heeft gekregen om vliegende auto's te produceren, wordt dat mogelijk werkelijkheid. De vliegende auto's zijn vooral bedoeld om personen te vervoeren. "Bijvoorbeeld hulpdiensten die snel naar een moeilijk bereikbaar gebied moeten", zegt algemeen directeur van Pal-V Robert Dingemanse. De verwachting is dat de eerste vliegende auto's in 2028 de lucht in kunnen. Of dat ook op grote schaal in Nederland gaat gebeuren is volgens experts afwachten. Zo ziet de vliegende auto eruit: Het idee van een vliegende auto is niet nieuw. Al in 1842 vroegen twee uitvinders patent aan op een 'vliegend stroomrijtuig'. Sindsdien wordt er volop geëxperimenteerd. De meeste van die experimenten strandden. "Rijden en opstijgen wanneer je maar wil, het klinkt geweldig", zegt luchtvaartdeskundige Joris Melkert. "Maar technisch is het ingewikkeld. En als het al lukt, moet het ook nog allemaal worden goedgekeurd." Een paar voorbeelden van schetsen en prototypes van vliegende auto's, door de jaren heen. Bij Pal-V duurde de goedkeuring jaren. Sinds 2020 mag het voertuig van de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) de weg op. Het bedrijf hoopte daarna in 2021 het eerste commerciële model op de markt te brengen. Dat werd later uitgesteld naar 2025 en uiteindelijk 2026. "Nu de goedkeuring van de Europese luchtvaartautoriteit EASA binnen is, starten we binnenkort echt met het produceren van de eerste auto's", zegt Dingemanse. "Die moeten we daarna nog een keer testen, om nogmaals aan te tonen dat we aan alle richtlijnen voldoen. Dat duurt nog zo'n anderhalf jaar." Praktische bezwaren De vliegende auto heeft naast drie wielen ook wieken, die tijdens het rijden ingeklapt zijn. Op een volle tank kan het toestel zo'n 500 kilometer vliegen. "Het grote voordeel is dat ze ook de weg op mogen", zegt luchtvaartprofessor Jacco Hoekstra. "Door het ontwerp is weinig ruimte nodig om op te stijgen en te landen. En het is in serie te produceren, net zoals een auto. Bij grote aantallen kan het dan veel goedkoper worden dan het produceren van helikopters." Toch betekent dat volgens Hoekstra niet dat er binnenkort massaal auto's gaan vliegen. Zo gelden voor vliegende auto's dezelfde regels als voor vliegtuigen. "Je mag niet zomaar overal vliegen", zegt Hoekstra. "En het Nederlandse luchtruim is vrij vol. Daar lopen ook andere bedrijven tegenaan, die bijvoorbeeld pakketjes willen laten bezorgen met drones." Opstijgen en landen mag alleen op zogeheten airstrips, kleine vliegvelden met een eenvoudige landingsstrook. Daar zijn er nu ongeveer twintig van in Nederland. Maar volgens Hoekstra is het "niet ondenkbaar" dat er meer komen als de vraag toeneemt. "Pal-V denkt bijvoorbeeld al na over het aanleggen van speciale vliegstrips naast tankstations. Dat lijkt nu misschien ondenkbaar, maar als de vraag groot genoeg is, maak je plaats. Dat gebeurde jaren geleden ook met elektrische oplaadpunten voor auto's." Vooral handig in het buitenland Een vliegende auto kost straks tussen de 299.000 en 499.000 euro. Inmiddels zijn de eerste 250 exemplaren verkocht. Omdat het bedrijf maximaal honderd auto's per jaar kan produceren geldt voorlopig een verkoopstop. Ongeveer de helft van de bestellingen is volgens directeur Dingemanse gedaan door hulpdiensten zoals de brandweer, politie of defensie. "De rest is van specialisten die voor hun werk snel ter plekke moeten zijn, zoals onderhoudspersoneel. En er zijn een paar bestellingen voor privégebruik." Op de Nederlandse brandweer na komen de bestellingen vooral uit het buitenland. "In Nederland hebben we een goed wegennet", zegt Melkert. "Maar dat is niet overal zo. Bijvoorbeeld in Noorwegen is het soms onmogelijk om snel aan de andere kant van een fjord te komen." Ook in Nederland zijn volgens Melkert scenario's denkbaar waarbij het fijn is als hulpdiensten snel ter plaatse zijn. "Denk bijvoorbeeld aan de bosbranden van deze zomer, waarbij een inschatting moest worden gemaakt van de situatie. Maar je komt dan een heel eind met een klein vliegtuigje of een drone. Een vliegende auto is hier niet cruciaal." Rechtszaak Pal-V moet in 2027 voor de rechter verschijnen wegens een verdenking van fraude met NOW-coronasteun, wat een tegemoetkoming was voor de loonkosten in coronatijd. De Arbeidsinspectie en het Openbaar Ministerie vermoeden dat het bedrijf ten onrechte miljoenen aan coronasteun heeft ontvangen. Het bedrijf ontkent dat dat het geval was en zegt zich aan de regels te hebben gehouden.