Niet alleen cardiologen verdienen fors geld met corruptie, zegt expert: ‘Ze kunnen er heel erg op binnenlopen’

Meer dan een half miljoen euro per arts. Zoveel sponsorgeld haalden vijf cardiologen van het Nijmeegse ziekenhuis CWZ in vijf jaar tijd binnen. Nu zit de Belastingdienst hen op de hielen. Volgens een gezondheidseconoom is dit pas het topje van de ijsberg. Maak ons je Google-favoriet 2,7 miljoen over een periode van vijf jaar: meer dan een half miljoen euro per arts. Toen bestuurders van het ziekenhuis CWZ in Nijmegen erachter kwamen dat vijf cardiologen dát bedrag bijverdienden door sponsoring, zullen ze ongetwijfeld een paar keer met de ogen hebben geknipperd. De verbazing zal niet minder zijn geworden toen vervolgens duidelijk werd dat het ziekenhuis jarenlang veel meer – tot wel 50 procent – had betaald voor medische producten. „Het is een cowboy-industrie”, zo noemt gezondheidseconoom Xander Koolman van de Vrije Universiteit de wereld van de medische bedrijven en hun relaties met specialisten. „Degenen die de spullen kunnen plaatsen die de bedrijven maken, kunnen er heel erg op binnenlopen.” Dit zijn vaak cardiologen, die bijvoorbeeld in groten getale stents, katheters en pacemakers gebruiken. „Maar ook orthopedisch chirurgen, daar is het niet anders. Implantologen lopen ook helemaal binnen. Die plaatsen een schroefje van titanium dat misschien een kostprijs van 10 euro heeft, maar waarvoor je op de rekening een bedrag van 300 of 400 euro ziet staan.”Terug naar de cardiologen. De CWZ-directie schakelt eind 2025 een bureau in om onafhankelijk onderzoek te doen naar de hoge sponsorbedragen die de cardiologen ontvingen. Wat er van dat onderzoek is geworden, wil het ziekenhuis niet zeggen. Maar na verschillende tips valt opsporingsdienst Fiod van de Belastingdienst op donderdag 10 september 2026 in Amsterdam, Naarden en Nijmegen binnen bij acht bedrijfspanden en woningen van (oud-)cardiologen van het Amsterdamse ziekenhuis OLVG en van het CWZ in Nijmegen. Ze worden verdacht van het aannemen van sponsorgeld van leveranciers van medische hulpmiddelen. In ruil daarvoor zouden ze vooral de producten van die leveranciers hebben gebruikt. ‘Gunstbetoon’ is de dure term voor dat soort sponsoring. De regels hiervoor zijn streng. Sinds 2018 is het bij wet verboden om die te overtreden. Voor medische hulpmiddelen dan, voor geneesmiddelen geldt zo’n verbod al langer. Het is niet voor het eerst dat de Fiod een strafrechtelijk onderzoek naar cardiologen begint. In 2022 doen inspecteurs van de Fiod na twee jaar onderzoek invallen bij vijf (deels voormalige) cardiologen van het Isala-ziekenhuis in Zwolle. Ook hier is de verdenking: omkoping. Zoals later bekend wordt door Biotronik, een internationaal bedrijf dat pacemakers en implanteerbare defibrillatoren maakt. Het hoofdkantoor van Biotronik is in Berlijn te vinden, de Nederlandse vestiging in Nijmegen. De vraag is of die omkoping niet gewoon als ‘gunstbetoon’ wordt verkocht en of er niet in meer ziekenhuizen risico’s met sponsorgelden worden genomen. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), die toezicht houdt op gunstbetoon, doet hiernaar geregeld onderzoek, ook bij leveranciers van medische hulpmiddelen. In 2024 en 2025 blijkt dat diverse tandartsen, orthodontisten en cardiologen zich via ‘adviesraden’ of ‘lezingen’ hebben laten uitbetalen tegen uurtarieven die ver boven het wettelijk toegestane maximum liggen. De inspectie legt hiervoor zowel leveranciers als individuele zorgprofessionals waarschuwingen en boetes op. Het gaat ook vaak slimmer, denkt Koolman, buiten het zicht. „Tandartsen die een nieuwe stoel of lamp of een complete inrichting laten betalen door een bedrijf, daar krijg ik signalen van.” En daar blijft het niet bij. Farmaceutische bedrijven blijken op grote schaal artsen uit te nodigen om zitting te nemen in adviescommissies. Hoewel dit op papier bedoeld is om medische expertise te delen, concludeert de inspectie dat deze raden te vaak een commercieel doel dienen: artsen financieel gunstig stemmen zodat zij sneller een nieuw (duur) geneesmiddel aan hun pa