Onderzoekers zien weinig geschikte hulp voor criminele meisjes en jonge vrouwen

Voor meisjes en jonge vrouwen die in de criminaliteit zijn beland, is er maar weinig hulpverlening die aantoonbaar werkt. Er zijn daarom meer behandelingen nodig specifiek voor deze doelgroep. Dit concluderen onderzoekers van de Vrije Universiteit (VU) en het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC). Zij keken naar criminaliteit onder meiden en in hoeverre er effectieve hulp voor hen is. In Nederland blijkt maar één behandeling beschikbaar die goed is onderzocht en als veelbelovend wordt gezien tegen crimineel gedrag bij meisjes: een behandeling gericht op het reguleren van agressie. Van veel andere hulpvormen is het maar de vraag of ze werken. Probleemgedrag De meeste behandelingen zijn vooral gericht op jongens; zij hebben ook het grootste aandeel in de criminaliteit. Maar meisjes en jonge vrouwen hebben vaak andere problemen dan hun mannelijke leeftijdsgenoten, zeggen de onderzoekers. Zo komt probleemgedrag bij meisjes regelmatig voort uit een angststoornis, een slechte relatie met ouders of seksueel geweld. Jongens hebben vaker last van agressie, gebrek aan zelfcontrole of vrienden met een verkeerde invloed. Deze verschillen leiden ertoe dat behandelingen voor meisjes niet altijd passen bij hun situatie, stelt criminoloog en bijzonder hoogleraar forensische orthopedagogiek Anne-Marie Slotboom. Dat geldt volgens haar met name voor lichtere vormen van hulpverlening, die aan huis of binnen de jeugdzorg plaatsvinden. Grote gevolgen Volgens onderzoeker Slotboom zijn daarom meer behandelingen nodig speciaal gericht op meisjes. Nu is van de meeste hulpverlening niet vastgesteld of die echt werkt. "Weten wat we doen en of het werkt, is belangrijk. Het zou kwalijk zijn als een behandeling alleen maar averechts uitpakt." Toch vallen meisjes niet vaker terug in crimineel gedrag dan jongens. Integendeel: de recidivecijfers onder meisjes zijn juist lager. Volgens Slotboom kunnen de gevolgen van ineffectieve hulpverlening op langere termijn wel groot zijn. "Meisjes kunnen langer worstelen met hun mentale gezondheid, in de schulden belanden of problemen ervaren met het opvoeden van hun eigen kinderen." Verdeeld Uit het onderzoek blijkt ook dat hulpverleners verdeeld zijn over het aanbieden van speciale hulptrajecten voor meisjes. Sommige professionals wijzen erop dat behandelingen altijd op maat worden gegeven, en daarom voor zowel jongens als meisjes geschikt zijn. Dat vindt ook forensische ggz-polikliniek de Waag, waar vorig jaar ruim 120 meisjes en jonge vrouwen behandeling kregen. Volgens de Waag is er binnen deze groep deels overlap met de problemen onder jongens. Wel kunnen de oorzaak en de manier waarop de problemen zich uiten anders zijn bij meisjes. Volgens de Waag wordt altijd rekening gehouden met individuele omstandigheden. "Uit ons eigen onderzoek zien we tot nu toe geen aanwijzingen dat meisjes minder profiteren van onze behandelingen dan jongens", zegt een woordvoerder van de instelling. Volgens de Waag laten meisjes op sommige vlakken juist meer verbetering zien dan jongens. Vaak kleine delicten Het onderzoek van de VU en het WODC richtte zich op meisjes en vrouwen van 12 tot en met 27 jaar. Zij zijn verantwoordelijk voor maar een klein deel van alle geregistreerde criminaliteit. Meestal gaat het om lichtere misdrijven, zoals diefstal. Bij de jongste groep, onder de 16 jaar, is wel een lichte toename van geweldsdelicten zichtbaar. Hoe dat komt, is niet duidelijk. Het totaal aandeel meisjes in de jeugdcriminaliteit neemt verder niet toe.