Ontdekt door Wiegel, gecoacht door Wester, ‘verraden’ door Lubbers: dit was het leven van Elco Brinkman

1983: minister Elco Brinkman met megafoon. © ANP1983: minister Elco Brinkman met megafoon. 1948-2026 Ontdekt door Wiegel, gecoacht door Wester, ‘verraden’ door Lubbers: dit was het leven van Elco Brinkman De politieke carrière van Elco Brinkman ging razendsnel en bijna zonder tegenslag. Maar bij de laatste halte voor het Torentje ging het helemaal mis. Het CDA verloor onder zijn leiding veel zetels, waarna Brinkman vertrok. Pas jaren later volgde het politieke eerherstel. Maandag overleed hij op 78-jarige leeftijd. Niels Klaassen Parlementair verslaggever 31 augustus 2026, 17:40Laatste update: 17:44 Maak ons je Google-favoriet CDA-politicus Elco Brinkman (1948) stierf maandag na een kort ziekbed in Leiden. Politiek leiders prijzen zijn ‘standvastigheid’, ‘toewijding, veerkracht en loyaliteit’, zoals CDA-leider Henri Bontenbal het omschrijft. Premier Rob Jetten meldt dat Brinkman ‘een hoofdrol vervulde in de Nederlandse politiek in een periode van ingrijpende hervormingen’. Deze politieke insiders weten hoe Brinkman tijdens zijn ministerschap en fractieleiderschap principieel probeerde te zijn, en niet bang was om Haagse taboes te doorbreken, bijvoorbeeld rond dure uitkeringen. Ook durfde Brinkman zijn mond open te trekken tegen kabinetsleden van zijn eigen CDA. Beroemd is de toespraak waarin hij als CDA-fractieleider het kabinet aanspoort om aan het werk te gaan. „Het speelkwartier is voorbij”, aldus Brinkman, zoon van een burgemeester, opgegroeid in een gereformeerd nest. Lubbers vatte dat op als een persoonlijke aanval. Tussen de vertrekkende premier en diens beoogde opvolger kwam het niet meer goed. Bij het CDA voltrok zich een heus koningsdrama in 1994. In die campagne ging alles zo’n beetje mis. Zo stelde Brinkman als lijsttrekker voor om de AOW-uitkering te bevriezen. Dat was al te ruig, volgens veel kiezers. CDA’ers menen dat dit plan de opkomst van ouderenpartijen een duwtje in de rug gaf. En Brinkmans presentatie overtuigde evenmin. Dat terwijl de CDA’er juist hard werkte aan een modern imago. Samen met zijn adviseur Frits Wester (nu journalist bij RTL) boetseerde Brinkman aan het imago van vlotte jonge leider. Inclusief spontaan en ontspannen loopje op de sprekerspodia, de Brinkman-shuffle genoemd. Die pr-campagne kon een mislukking niet voorkomen. Lubbers zelf gaf Brinkman de doodsteek, door vlak voor de verkiezingen impliciet het vertrouwen op te zeggen in de CDA-lijsttrekker. Lubbers zou namelijk stemmen op een ándere CDA-kandidaat, niet op Brinkman, zei de CDA-premier. Brinkman keerde in 2011 terug naar de politiek, als Eerste Kamerlid. © ANP Onder Brinkmans leiding leverde het CDA uiteindelijk maar liefst twintig zetels in, de fractie daalde van 54 naar 34 zetels. Het CDA belandde in de oppositie. Brinkman vertrok gedesillusioneerd en getraumatiseerd uit de landelijke politiek. Al zeggen partijgenoten: Elco bleef opgeruimd en monter. Er werd gelachen, ondanks de tegenslagen, zo beschrijft ook zijn echtgenote in een artikel in tijdschrift Margriet: ‘Elco is humoristisch en héél stabiel. Zelfs in de heftigste tijd van zijn politieke carrière bleef hij opgewekt en vrolijk.’ Lang had Brinkman overigens ook alle reden om optimistisch te zijn over zijn eigen loopbaan. Als ambitieuze ambtenaar bij het ministerie van Binnenlandse Zaken maakte Brinkman snel carrière in de jaren 80, onder toenmalig minister Hans Wiegel (VVD). Brinkman zelf was pas 34 toen hij minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur (WVC) werd, in het eerste kabinet-Lubbers. In de ministerraad stond de CDA’er bekend als pragmatisch, gedecideerd en standvastig. En hij toonde lef. Zo kon Brinkman zonder gene de Tweede Kamerleden aansporen om harder te werken of een bijbaantje te nemen. Ook weigerde hij om een cultuurprijs uit te reiken aan columnist Hugo Brandt Corstius, die zou namelijk ‘kwetsen tot kunst verheven hebben’, aldus Brinkman. Brinkman wilde op enig moment het Openluchtmuseum in Arnhem sluiten, maar dat plan moest hi