Op het water wonen voelt als elke dag vakantie, maar je moet er wel veel voor regelen

Nederland telt ongeveer 11.000 permanent bewoonde woonboten. © Getty Images/Westend61Nederland telt ongeveer 11.000 permanent bewoonde woonboten. Op het water wonen voelt als elke dag vakantie, maar je moet er wel veel voor regelen Het uitzicht verandert elk uur. ’s Ochtends trekken futen voorbij en als regen nadert, zie je de bui over het water op je afkomen. Wonen op het water is uniek, maar bij de aankoop van een woonboot komt heel wat meer kijken. „Het onderhoud is anders, niet per se meer.’’ Maak ons je Google-favoriet „De woonbootmarkt beweegt mee met de woningmarkt. Nu huizen schaars en duur zijn, kijken steeds meer mensen naar het water’’, zegt woonbootmakelaar Niek van der Sluis van Drijvend Wonen. Hij woont zelf al 36 jaar in een Utrechtse woonark en ziet de interesse al jaren toenemen. „We krijgen veel meer aanvragen van mensen die een woonboot serieus meenemen in hun zoektocht. Vroeger zochten ze alleen een appartement of rijtjeshuis, nu verbreden ze hun blik.” Vorig jaar wisselden 235 woonboten van eigenaar voor een gemiddelde prijs van 466.000 euro. Ongeveer één op de duizend verkochte woningen is een woonboot. Woonboot is eigenlijk een verzamelnaam, legt Van der Sluis uit. Zo zijn er klassieke woonschepen die ooit gebouwd zijn om te varen, woonarken die speciaal zijn ontworpen om op het water te liggen en de zogenoemde schark: een woonhuis op een schip. Nederland telt ongeveer 11.000 permanent bewoonde woonboten. De meeste liggen in de Randstad; ongeveer een kwart zelfs in Amsterdam. Waterrijke gemeenten zoals De Ronde Venen en Wormerland zijn ook echte ‘woonbotengemeenten’. Na de Tweede Wereldoorlog was wonen op een boot vooral een noodoplossing. Inmiddels is het een gewilde manier van wonen. „Het imago is totaal veranderd”, zegt Van der Sluis. „Voor een deel is het een luxe nichemarkt geworden. Bovendien is het tegenwoordig makkelijker om een hypotheek af te sluiten voor een woonboot.” Die populariteit zie je aan de prijzen. „Toen ik hier 36 jaar geleden kwam wonen, woonden AOW’ers naast ondernemers en mensen met een kleine beurs naast mensen met een hoog inkomen. Die variatie vond ik een pluspunt. Die mix zie je helaas steeds minder. Voor starters is een woonboot tegenwoordig vaak lastig te betalen.” De prijzen van woonboten stijgen ongeveer even hard als die van huizen. De prijs van een woonboot is zo’n 30.000 euro goedkoper dan een gemiddelde woning, maar je krijgt er ook minder vierkante meters voor terug. Bijna de helft van de verkochte woonboten had een woonoppervlakte van minder dan 75 vierkante meter, blijkt uit een analyse van NVM-datadochter Brainbay. Niet alleen de stijgende vraag drijft de prijzen op. Vooral het beperkte aantal ligplaatsen maakt wonen op het water exclusief. „Overal worden nieuwe woningen gebouwd, maar nieuwe ligplaatsen komen er bijna niet bij. De vraag is veel groter dan het aanbod”, zegt Van der Sluis. Volgens hem zijn overheden nog altijd terughoudend. „Als ik bestuurders vraag waarom ze honderden woningen bouwen en geen enkele ligplaats, merk je dat ze vooral beren op de weg zien. Onbekend maakt onbemind.” Soms is toestemming van de gemeente nodig of gelden andere voorwaarden. De ligplaats is een aandachtspunt. „Je moet goed uitzoeken welke rechten bij een ligplaats horen”, zegt Renate Meijer, oprichter van woonbootplatform VLOT. Als je zelf geen eigenaar bent van de ligplaats en de oever die je gebruikt, betaal je daarvoor bijvoorbeeld huur, liggeld of sluit je een erfpachtovereenkomst. Denk ook aan praktische zaken zoals het recht van overpad, wanneer je over de grond van buren moet om bij de boot te komen. Verder gaat een ligplaatsvergunning niet in alle gemeenten automatisch over op een nieuwe eigenaar. Meijer: „Soms is toestemming van de gemeente nodig of gelden andere voorwaarden.” Het idee dat een woonboot veel meer onderhoud vraagt dan een gewoon huis, klopt volgens Van der Sluis niet helemaal. „Het onderhoud is anders, niet per se meer.” Bij een sta