Opinie: ‘Is je inkomen laag en onzeker, dan ben je met toeslagen vaak het haasje’

‘Hoe lager je inkomen, hoe ingewikkelder de toeslagen worden’. © ANP / ANP‘Hoe lager je inkomen, hoe ingewikkelder de toeslagen worden’. Opinie: ‘Is je inkomen laag en onzeker, dan ben je met toeslagen vaak het haasje’ Met een laag en onzeker inkomen kun je niet voorspellen wat je in een jaar gaat verdienen. Het risico is dan groot dat toeslagen worden teruggevorderd. Veel mensen zouden baat hebben bij een systeem met een duidelijke inkomensindeling met bijbehorende toeslagen, stelt Francis Esfandiari. 10 reacties Maak ons je Google-favoriet Francis Esfandiari is NT2-docent op een taalschool. Elk jaar, net nadat we de belastingteruggave aan een weekje vakantie hebben uitgegeven, komen we thuis en ligt er weer die brief: 'We hebben uw toeslagen definitief berekend.' En elk jaar mogen we geld terugbetalen, hoe we ook proberen om dit te voorkomen. Dit keer was het een recordbedrag van 2600 euro, omdat we vorig jaar 5000 euro meer hadden verdiend dan we hadden opgegeven. 2600 euro, waar haal je dat vandaan? Het is niet alsof we het geld van de toeslagen apart hebben kunnen zetten, voor het geval we terug moesten betalen. We hadden het hard nodig om onze zorgverzekering en huur te betalen. Er zit niets anders op dan in termijnen terug te betalen. Dat betekent drie jaar lang 72 euro, zonder de bijkomende rente mee te rekenen. Nu is Nederlands mijn moedertaal, maar ook ik verdwaal in de regelingen van de Toeslagendienst. Dit is al het derde jaar op een rij waarin het me niet lukt om te voorkomen dat we hoge terugvorderingen krijgen. Wij zijn niet de enigen: om ons heen hoor ik dezelfde klachten. Wat is nu precies het probleem? Toeslagen zijn inkomensafhankelijk en gebonden aan het jaar waarin ze ontvangen worden. Ze worden berekend op basis van een inschatting en als er gedurende het jaar veranderingen zijn in het inkomen, dan veranderen ook de toeslagen. Dat lijkt logisch, maar in de praktijk schommelt juist het inkomen van mensen die weinig verdienen. Wisselen van baan, een uitkering voor een paar maanden, een dag extra werken omdat er niet genoeg geld is - als er weinig geld is, ga je je in gekke bochten wringen om rond te komen. Hoe hoger je inkomen, hoe makkelijker de toeslagen worden. Maar hoe hoger je inkomen, hoe minder afhankelijk je ook bent van toeslagen. Juist de kwetsbaren met weinig financiële ruimte krijgen te maken met ingewikkelde regelingen om hun toeslagen te ontvangen. Denk aan mensen die de Nederlandse taal niet goed machtig zijn of niet zo'n financieel inzicht hebben. Vooral zij worden verrast met latere terugvorderingen. Met het huidige systeem wil de overheid het geld zo eerlijk mogelijk verdelen, wat een mooi streven is, maar het is daardoor ook super gevoelig: bij wijzigingen in het inkomen veranderen ook meteen de toeslagen. Daardoor creëert het systeem onzekerheid voor diegenen die vooraf hun inkomen niet precies kunnen vaststellen. De regels zijn zo ingewikkeld, dat medewerkers van de Toeslagendienst soms niet weten hoe ze kunnen helpen. Ik maakte het mee met mijn Iraanse vriendin, die onjuiste inkomensgegevens zag staan in Mijn Toeslagen, maar niet wist hoe ze die moest veranderen. Toen ze de Toeslagendienst belde, kon de medewerker haar ook niet verder helpen. Om de toeslagen hun doel te laten dienen - bestaanszekerheid bieden in plaats van stress geven - zou het systeem drastisch moeten veranderen. Er is meer duidelijkheid nodig: wat krijg je bij welke inkomens? Misschien zijn de toeslagen gebaat bij minder precisie, bijvoorbeeld door drie inkomensklassen te definiëren met bijbehorende toeslagen. Daardoor weet je precies hoeveel je ‘maximaal’ kunt verdienen om te voorkomen dat je in een hogere klasse valt en later terugvorderingen krijgt. LUISTER OOK naar onze dagelijkse nieuwspodcast Praat Mee met AD Lees meer column26 In Ceuta rondzwervende kinderen terugsturen is het overwegen waard