Opinie: ‘Maak boeken, pen en papier weer de norm in het onderwijs’

Boeken en papier als basis voor lezen en schrijven is ook modern onderwijs. © Hollandse Hoogte / ANPBoeken en papier als basis voor lezen en schrijven is ook modern onderwijs. Opinie: ‘Maak boeken, pen en papier weer de norm in het onderwijs’ Wanneer leert de klas het best met boeken en wanneer met de laptop? Tweede Kamerlid Etkin Armut (CDA) pleit er in de Week van lezen en schrijven voor dat scholen vaker boeken en pen en papier inzetten. 5 reacties Maak ons je Google-favoriet Etkin Armut is Tweede Kamerlid en onderwijswoordvoerder van het CDA. Voor veel leerlingen is het nieuwe schooljaar begonnen met een bijzonder moment: de eerste dag in de brugklas, het weerzien met klasgenoten of het begin van het examenjaar. De roosters zijn bekeken en de boeken zijn gekaft. Alhoewel, boeken zijn vrijwel verdwenen. Die hebben geheel of gedeeltelijk plaatsgemaakt voor de laptop. Natuurlijk kunnen laptops nuttig zijn. Het is ondenkbaar dat we leerlingen in deze tijd niet digitaal vaardig zouden maken. De laptop is waardevol om informatie op te zoeken, de lesstof te oefenen of om leerlingen te ondersteunen. Maar een middel dat soms nuttig is, lijkt voor sommige scholen een doel op zich. Een scherm in de klas biedt niet alleen een opdracht, maar ook eindeloos veel afleiding Te vaak is de laptop geen bewuste didactische keuze meer, maar het standaardantwoord op elke les. Dat is niet zonder gevolgen. Een scherm biedt niet alleen een tekst of opdracht, maar ook eindeloos veel afleiding. Een melding, een ander tabblad of een filmpje is altijd binnen handbereik. Ouders en docenten zien intussen hoe de toch al kwetsbare concentratie achter een opengeklapte laptop verdwijnt. Iedere leerling heeft tegenwoordig een laptop, die vervolgens een groot deel van de schooldag openstaat. Achter hetzelfde scherm waarop pagina 27 van geschiedenis staat, zijn Snapchat, YouTube en spelletjes één klik verwijderd. Dat is kinderen nauwelijks kwalijk te nemen. Als volwassenen al moeite hebben met de lokroep van meldingen en algoritmes, waarom organiseren we dan een klaslokaal waarin kinderen die verleiding voortdurend moeten weerstaan? Tegelijkertijd weten we uit onderzoek dat lezen vanaf papier helpt om teksten beter te doorgronden en dat schrijven met de hand informatieverwerking ondersteunt. Ook voor taalvaardigheid maakt de manier van werken verschil. Het is logisch dat je leert spellen en taal beter leert begrijpen als een autocorrect niet elke fout direct en ongemerkt voor je herstelt. Wie zijn eigen fouten niet meer ziet, leert ook minder goed waarom iets fout is. Juist omdat we weten dat het lees-, reken en taalniveau achteruitholt, is het onverstandig om een middel dat concentratie en verdieping kan verstoren als norm te accepteren. Digitale geletterdheid is belangrijk, maar dat betekent niet dat elk vak digitaal moet worden aangeboden. Je moet niet gek opkijken als kinderen de hele week met een bal spelen als je die permanent op hun tafel legt, terwijl ze deze enkel tijdens de gymles nodig hebben. Digitale vaardigheden vragen om gerichte instructie en oefening, niet om permanent en ondoordacht schermgebruik. De Tweede Kamer heeft unaniem gevraagd om richtlijnen waarmee schermgebruik wordt beperkt tot momenten waarop het aantoonbaar iets toevoegt. Het is nu aan het kabinet om die richtlijnen zo snel mogelijk uit te werken. Maar scholen hoeven niet op Den Haag te wachten. Schoolleiders, leraren, ouders en leerlingen kunnen vandaag al kritisch nagaan: wat voegt die laptop in deze les werkelijk toe? Goed onderwijs draait om aandacht, bewezen effectieve methoden en menselijk contact. Boeken en papier als basis voor lezen en schrijven, dát is modern onderwijs. LUISTER OOK naar onze dagelijkse nieuwspodcast Praat Mee met AD