Opinie: ‘Vraag ook eens wat er mis is op de werkvloer als mensen een burn-out oplopen’

Werknemers keren na een burn-out vaak terug naar precies dezelfde omgeving waarin zij zijn uitgevallen. © Getty Images/Westend61Werknemers keren na een burn-out vaak terug naar precies dezelfde omgeving waarin zij zijn uitgevallen. Opinie: ‘Vraag ook eens wat er mis is op de werkvloer als mensen een burn-out oplopen’ Als een werknemer met psychische klachten uitvalt, blijven de omstandigheden op het werk vaak buiten beeld. Kijk je niet naar de afdeling, de leidinggevende, de werkdruk en de taken, dan behandel je maar de helft van het probleem, stelt Leen Pakvis. 9 reacties Maak ons je Google-favoriet Leen Pakvis is directeur van Traumaloket Nederland. Een werknemer valt uit met burn-outklachten. Er volgt therapie, coaching en een re-integratietraject. De werknemer leert ontspanningsoefeningen, grenzen te stellen en ‘nee’ te zeggen. Vervolgens keert de werknemer terug naar exact dezelfde afdeling, leidinggevende, werkdruk en doelstellingen. Dat het opnieuw misgaat, is volkomen logisch. We behandelen mensen en sturen ze terug naar de organisatie die vaak deel van het probleem is. Bij fysiek letsel pakken we dit anders aan. Raakt een werknemer gewond door een defecte machine, dan onderzoeken we de machine. Bij psychische klachten stopt het onderzoek bij het individu. De geestelijke gezondheidszorg verklaart klachten vanuit de persoon, hoe sterk of kwetsbaar iemand is, hoe iemand met stress omgaat of wat voor karakter iemand heeft. Daarmee verschuift de verantwoordelijkheid voor herstel naar die persoon. En dat is niet ongunstig voor werkgevers, want aan de organisatie hoeft dan niets te veranderen. Omdat klachten standaard bij het individu worden gelegd, ontstaat een blinde vlek voor patronen op de werkvloer. Vaak moeten er meerdere collega's op één afdeling uitvallen met vergelijkbare klachten en pas dan wordt er gekeken naar de omstandigheden op die afdeling. De vraag die moet volgen, wordt maar zelden gesteld: 'Wat is hier structureel mis?' Chronische overbelasting, zwak leiderschap en verantwoordelijkheden zonder bijbehorende bevoegdheden: het zijn organisatiebrede factoren die zelden worden onderzocht. Natuurlijk spelen de eigenschappen van het individu mee, maar de huidige praktijk draait de zaken precies om. Organisaties investeren in heidagen en coaching, mindfulnesstrainingen en veerkrachtprogramma’s, maar nauwelijks in de omstandigheden die die weerbaarheid dagelijks ondermijnen. Zo leren bedrijven vooral hoe ze uitgevallen medewerkers weer aan het werk krijgen, zonder zich af te vragen waarom die mensen zijn uitgevallen. Het wordt tijd dat behandeltrajecten standaard een organisatorische component krijgen. Niet om werkgevers met een beschuldigende vinger aan te wijzen. Wel om structureel de vraag te stellen welke omstandigheden herstel ondersteunen en welke het in de weg zitten. Een behandeltraject moet daarom, waar relevant, niet alleen handvatten bieden aan de werknemer, maar ook duidelijke signalen afgeven aan de organisatie. Naast de vraag hoe een werknemer kan herstellen, moet tegelijk worden gekeken naar hoe de organisatie herhaling kan voorkomen. Want niet zelden keren de klachten enkele maanden na het herstel van een burn-out terug. Ook ziekteverzuim en het vertrek van ontevreden medewerkers brengen hoge kosten met zich mee en drukken zwaar op de resultaten van organisaties. Houden we deze bredere vraag buiten de spreekkamer, dan blijven we mensen oplappen en terugsturen naar de omgeving die hen ziek heeft gemaakt. Dat is symptoombestrijding met een prijskaartje dat werknemers, organisaties en de hele zorgketen betalen. Wil jij vaker meepraten over de actualiteit en onze redactie tippen over blinde vlekken in onze berichtgeving? Sluit je aan bij het AD Praat Mee Lezerspanel. Jouw ervaringen en ideeën leveren nieuwe verhalen op. LUISTER OOK naar onze dagelijkse nieuwspodcast Praat Mee met AD Lees meer commentaar16 Wanneer rekenen we af met die dinsdag-donderdag-economie?