Oud-turnster Petra Witjes weet hoe foto’s een eigen leven kunnen gaan leiden: ‘Mijn kruis stond vol in beeld’

Vrouwelijke atleten moeten anders in beeld, bepaalden de omroepen deze zomer. Deze maand is het WK turnen in Rotterdam. Oud-topturnster Petra Witjes weet uit eigen ervaring waarom dat nodig is. „Ik wil liever niet nadenken over waar die beelden terecht zijn gekomen.” Maak ons je Google-favoriet Geen langdurige close-ups van het lichaam. Geen camerastandpunten van onderaf die niets toevoegen aan de sport. Geen slow motions die vooral het lichaam benadrukken in plaats van de sportieve prestatie. De European Broadcasting Union (EBU) was begin juli, in de aanloop naar het EK in Birmingham, duidelijk over de nieuwe richtlijnen om vrouwen bij atletiekwedstrijden op een respectvollere manier in beeld te brengen. Het leverde een hoop discussies op. Maar voor Petra Witjes (35) voelde het als een belangrijke stap. Niet omdat een vrouwenlichaam uit beeld moet verdwijnen. Wel omdat de oud-topturnster uit Heino uit eigen ervaring weet dat sportbeelden soms een leven gaan leiden dat niets meer met sport te maken heeft. Het gebeurde gedurende haar turncarrière, van haar 10de tot haar 17de. „Regelmatig zijn er foto’s van me gemaakt waarop mijn kruis vol in beeld stond. Bijvoorbeeld tijdens een salto, met de benen wijd. En juist die foto werd dan groot in de krant geplaatst.” „Dan kun je wel zeggen: je ontkomt in het turnen niet aan dit soort poses. Maar ik was daar minderjarig. Wat voegt het toe om juist zo’n beeld eruit te pikken en te publiceren?” „En ik wil er liever niet over nadenken wie die beelden allemaal heeft opgeslagen, gedeeld of bekeken. Laat staan hoeveel foto’s en video’s van vrouwelijke, soms minderjarige sporters uiteindelijk op het darkweb terechtkomen. Of waar die beelden vervolgens voor gebruikt worden.” Petra Witjes werd met haar boek winnaar van de Nico Scheepmaker Beker. © Bastiaan Heus Het is een groot probleem, zegt Witjes, die eerder dit jaar met haar boek over de misstanden in de turnwereld de prijs won van Sportboek van het Jaar. De Sallandse, inmiddels woonachtig in Enschede, wijst op meerdere voorbeelden. Tijdens haar eigen turncarrière kwam een assistent-trainer van een toonaangevende club in Nederland in opspraak nadat op zijn computer seksueel beeldmateriaal van minderjarige meisjes was aangetroffen. En ook vorig jaar ging het opnieuw mis. Tijdens het WK turnen in Jakarta werd een fotograaf de zaal uitgezet en verdere toegang ontzegd, nadat bleek dat zijn foto’s waarop nadrukkelijk op het kruis van turnsters was ingezoomd, op een wereldwijd populaire website waren verschenen. „Dit is slechts wat we zien, wat naar buiten komt. Gelukkig komt er steeds meer bewustwording. Laten we daarom nu een keer die doorbraak krijgen.” „Maar leg de focus niet op de vrouw. Want zij is het probleem niet. We moeten ze beschermen tegen personen met verkeerde bedoelingen. En dat doen we niet alleen door alert te blijven, maar ook in actie te komen.” Een vrouwenlichaam moet alleen geen taboe worden, zegt ze. Want die kant leek het wel even op te gaan, na het statement van de EBU, meent Witjes. „Toen leek het net alsof cameramannen en fotografen heel panisch deden. Bij een atletiekwedstrijd op tv draaiden ze ineens het beeld weg. Zo van: we mogen niks meer in beeld brengen. Maar dat mag echt wel, hoor. Er hoeft alleen niet onnodig ingezoomd te worden.” Lieke Klaver hoopt dat het vrouwelijk lichaam er niet de dupe van wordt. © REUTERS Het is een geluid dat ook Lieke Klaver onlangs liet horen. Ook zij juichte het toe, maar de topatlete hoopt wel dat het vrouwelijk lichaam niet de dupe wordt van de nieuwe regels. „Het zou zó zonde zijn als dat een taboe wordt en niet meer in beeld mag worden gebracht. Maar natuurlijk: met respect en zonder seksuele bril.” Witjes is het daarmee eens. „Een vrouw kan en mag ook heel trots zijn op het lichaam. Dat hoeven we echt niet te bedekken, om er de ogen maar niet op gericht te hebben. We hoeven online misbruik alleen niet onnodig te faciliteren.” Daar zit volgens Witjes ook de ech