Oude spanningen tussen protestanten en katholieken in Noord-Ierland laaien op door omstreden Oranjemars

Demonstranten die de Garvaghy Road blokkeren. © REUTERSDemonstranten die de Garvaghy Road blokkeren. Oude spanningen tussen protestanten en katholieken in Noord-Ierland laaien op door omstreden Oranjemars De pijnlijke patstelling tussen protestanten en katholieken in Noord-Ierland is terug. Voor het eerst in bijna dertig jaar mag een groep protestanten de meest omstreden Oranjemars lopen. Maar dat wordt niet gepikt. Honderden demonstranten, onder wie de premier Michelle O’Neill, hebben de weg geblokkeerd om deze ‘Drumcree-mars’ tegen te houden. Alissa Verwoerd Nieuwsverslaggever 27 september 2026, 11:26Laatste update: 11:44 Maak ons je Google-favoriet In de vorige eeuw ging het vaak mis bij deze specifieke Drumcree-mars. Meestal ontstonden er grote rellen in de Noord-Ierse stad Portadown, waarbij de fel protestantse en pro-Britse Oranjeorde per se met trommels en sjerpen door de katholieke Garvaghy-wijk wilden marcheren. Voor katholieke bewoners voelt het als intimidatie, voor de Oranjeorde geldt het als een fundamenteel recht op traditie. In 1998 greep de overheid in: de route werd permanent verboden. Tot dit weekend. Plots heeft de Noord-Ierse toezichthouder (de Parades Commission) vrijdag toestemming gegeven voor een kleine, symbolische mars van 35 leden van de Oranjeorde. Katholieke buurtbewoners zijn over de rooie en stapten op hun beurt zaterdag naar de rechter. De mars werd tóch weer verboden. De Oranjeorde weigerde zich echter bij die uitspraak neer te leggen, ging direct in hoger beroep en won. Zondagochtend vroeg oordeelde het Hooggerechtshof dat de tocht van 35 mannen om 08.00 uur ‘s ochtends definitief mocht doorgaan. De terugkeer van de mars door de katholieke wijk rakelt diepe, oude wonden op. Republikeinse politici spreken schande van het besluit, terwijl protestanten de uitspraak vieren als een overwinning voor hun culturele erfgoed. Katholieken blokkeren de Garvaghy Road, zodat de Drumcree-mars niet kan beginnen. © REUTERS Weg geblokkeerd door boze katholieken Een groep van honderden katholieke demonstranten blokkeert zondagochtend de Garvaghy Road, waardoor de mars nog niet kan beginnen. Zelfs premier Michelle O’Neill en andere nationalistische politici blokkeren de weg. Ondertussen roept de Britse premier Andy Burnham op tot kalmte. „Ik weet dat het een gespannen situatie is en we roepen alle partijen op tot kalmte”, zegt Burnham in het programma Sunday. „Er is grote vooruitgang geboekt in Noord-Ierland en we willen niet dat de situatie achteruitgaat.” Of de Drumcree-mars vandaag nog doorgaat? De 35 Oranjegezinden zouden rond 08.00 uur vertrekken en wachten nu totdat de weg vrij wordt gemaakt door de politie. Een van de agenten in Portadown sprak tegen de BBC van een ‘uitzichtloze situatie, wat we ook doen’. Mary Lou McDonald, partijleider van regeringspartij Sinn Féin staat de pers te woord terwijl ze de weg blokkeert. Links premier Michelle O’Neill © REUTERS Burgeroorlog Noord-Ierland was vorige eeuw lange tijd het bloedige strijdtoneel tussen protestanten en katholieken. Tussen 1968 en 1998 vielen circa 3.700 slachtoffers bij bomaanslagen met auto’s en in café’s in steden als Belfast. Ook het harde optreden van het Britse leger kreeg destijds forse kritiek. De Ierse band U2 wijdde het nummer Sunday, Bloody Sunday aan zo’n bloedige confrontatie. Pas in 1998 werd er officieel een vredesakkoord getekend. De Noord-Ierse premier Michelle O’Neill laat weten ‘zeer bezorgd’ te zijn over de huidige situatie in Garvaghy. „Onze voornaamste zorg blijft het voorkomen van een terugkeer naar de verdeeldheid van het verleden.” LUISTER OOK naar onze dagelijkse nieuwspodcast Praat mee met AD Lees meer Jetten krijgt wind van voren om AI-gebruik bij Keti Koti: ‘Wat is dan persoonlijk en empatisch?’