Overheid neemt toezicht op makelaars over van makelaars zelf

Met frisse tegenzin gaat woonminister Boekholt-O'Sullivan (D66) zich bemoeien met de makelaarsbranche. Zij gaat een makelaarsregister introduceren en een klachtenloket voor ontevreden kopers en verkopers. "Heel veel mensen hebben het gevoel dat het geen eerlijk proces is om een huis te kopen of te verkopen." De minister liet onderzoek doen. Bijna een derde van de respondenten had ten minste één negatieve ervaring met een makelaar, in veel gevallen een verkoopmakelaar. Bijna negentig procent van de klachten ging over een makelaar aangesloten bij een branchevereniging. Slechts twee procent van die mensen deed een officiële melding. Het liefst had de minister gehad dat de branche zelf tot afspraken over kwaliteit en eerlijkheid was gekomen. De beroepsorganisaties vertegenwoordigen samen een groot deel van de markt en zouden normaal gesproken veel invloed moeten hebben op het doorvoeren van verbeteringen, dacht de minister. Maar in gesprekken met de verschillende makelaarsorganisaties zeiden die tegen haar dat het ze ondanks gedragscodes en verbeterplannen niet is gelukt. Zij denken niet sterk genoeg te staan tegenover malafide makelaars. Dus moet de overheid inspringen. "Dat is een grote stap en ik had het dus liever niet gedaan", zegt Boekholt. Bij het makelaarsregister van de overheid zullen alle makelaars zich in moeten laten schrijven om hun beroep uit te mogen uitoefenen. "Daarmee conformeer je je aan bepaalde regels. Je werkt transparant, je bent eerlijk en je laat het biedboek zien." Een biedlogboek is een registratie van alle biedingen die er op een woning zijn gedaan. "Soms krijgen mensen het advies van hun makelaar om tienduizend euro meer te bieden", zegt Boekholt. "Maar ze hebben geen idee of er wel een bod van andere mensen onder ligt." Sommige makelaars drijven zo de prijs op. Of ze trekken bepaalde klanten voor. Of ze benadelen hun klant door vertrouwelijke informatie door te spelen. Boekholt benadrukt dat de meeste makelaars normaal werken en hun klanten goed bijstaan. Het gaat om een klein aantal dat zich misdraagt. Voor klanten die daarmee te maken krijgen komt er een geschillencommissie. Die kan naar gelang de ernst van de klachten of het aantal klachten in het uiterste geval een makelaar royeren en uit het register halen. Die kan zijn beroep dan niet meer uitoefenen in Nederland. Makelaar is vrij beroep Sinds 2001 kan iedereen die dat wil zich makelaar noemen. Er is geen wettelijk verplichte diploma nodig. Je kan je aansluiten bij een branchevereniging, maar dat hoeft niet. Er zijn nu twee brancheverenigingen: NVM en Vastgoed Nederland. Zij hebben wel regels opgesteld, maar die worden niet streng gehandhaafd. De brancheverenigingen zeggen dat makelaars zich dan zullen uitschrijven. Klachten over makelaars zijn geen nieuw verschijnsel en het zijn er veel. Vereniging Eigen Huis (VEH) meldde in augustus nog dat er sinds februari meer dan 900 klachten over makelaars binnenkwamen bij het meldpunt. De PVV in de Tweede Kamer komt vanwege de aanhoudende klachten met een wetsvoorstel voor de makelaarsbranche. Kamerlid Mooiman stelt gedragsregels voor, een landelijk beroepsregister, extern toezicht en boetes bij overtredingen. De brancheorganisaties reageerden hier positief op. Minister Boekholt ziet de wet van Mooiman als hulp op weg naar effectieve en uitvoerbare wetgeving. "Daarom trek ik graag samen met de indiener op." Begin 2027 liggen er concrete voorstellen op tafel, belooft de minister.