Regering-Meloni langstzittende van Italië sinds de Tweede Wereldoorlog

Giorgia Meloni is vandaag 1413 dagen premier van Italië. Daarmee is ze de langstzittende Italiaanse regeringsleider sinds de Tweede Wereldoorlog. Op 22 oktober 2022 werd Meloni als eerste vrouwelijke premier beëdigd door president Mattarella. Ze werd premier van het meest rechtse kabinet sinds de Tweede Wereldoorlog. Haar partij, Fratelli d'Italia, met roots in het neofascisme, werd met ruim 26 procent van de stemmen de grootste partij in de coalitie. De andere twee partijen, Forza Italia, ooit opgericht door voormalig premier Silvio Berlusconi, en de Lega, onder leiding van Matteo Salvini, waren samen goed voor net geen twintig procent. In de verkiezingscampagne was Meloni fel van leer getrokken: ze was kritisch op Brussel, Italië moest zijn soevereiniteit streng bewaken, ze was voor de 'natuurlijke familie' en tegen, wat zij noemde, de LHBTI-lobby en tegen abortus. Eenmaal premier stelde ze zich tegenover de Europese Unie een stuk gematigder op. Italië had een enorme smak geld gekregen uit het Europese coronafonds. Ze kon Brussel beter te vriend houden. De scepsis die in Europese kringen bestond tegen Meloni en haar regering ebde weg. Ze werd een graag geziene gast in Brussel, ze steunde loyaal de Europese inspanningen voor Oekraïne en kon het goed vinden met Ursula von der Leyen. De voorzitter van de Europese Commissie beschouwt Meloni als een belangrijke en betrouwbare partner, ook al stemde Meloni's partij in 2024 tegen de herverkiezing van Von der Leyen. Ook wist premier Meloni lange tijd een goede band te onderhouden met president Trump. Ze werd als enige Europese regeringsleider uitgenodigd op de inauguratie van Trump in januari 2025. Door de Italiaanse weigering om Amerikaanse vliegbases op Sicilië te laten gebruiken voor de aanval op Iran bekoelde de relatie. Toen Trump ook nog openlijk de paus schoffeerde, die Trump had bekritiseerd vanwege diezelfde aanval op Iran, daalde de temperatuur tussen Rome en Washington tot onder het vriespunt. Giorgia Meloni presenteert zich buiten Italië dus vooral als een rechts-conservatieve regeringsleider die redelijk in de pas loopt met andere Europese regeringsleiders. In Italië toont ze zich meer rechts, vooral als het gaat over burgerrechten. Toegang tot abortus bemoeilijkt Zo maakt haar regering het homoseksuele ouders lastig door de inschrijving van de niet-biologische ouder in de burgerlijke stand te bemoeilijken. Draagmoederschap, ook als dat in het buitenland plaatsvindt waar het wel is toegestaan, wordt onmogelijk. De toegang tot abortus wordt nog verder bemoeilijkt. In Italië was het ondergaan van een abortus altijd al ingewikkeld. Nu worden anti-abortus-, of 'pro-familie-', activisten toegelaten tot abortusklinieken om vrouwen op andere gedachten te brengen. Daarnaast hamert de regering-Meloni onophoudelijk op de immigratietrom. Zo wordt het NGO's die met schepen op de Middellandse Zee migranten van bootjes plukken steeds moeilijker gemaakt. Ze mogen slechts één schip per keer redden en worden verplicht naar door Italië aangewezen veilige havens te varen, niet zelden ver weg. Ook opende de regering terugkeerhubs in Albanië om kansloze asielzoekers sneller uit te zetten. De hubs bleken een dure flop, de rechter floot de regering meerdere malen terug omdat de juridische basis ontbrak. Werkloosheid gedaald De economische resultaten van de regering-Meloni zijn wisselend. De werkloosheid is gedaald, maar de economische groei is zwak en de staatsschuld groeit. Maar de begrotingsdiscipline is groot, wat geloofwaardigheid oplevert in Brussel en bij de financiële markten. Ondanks magere economische resultaten blijft Meloni populair, ruim 38 procent van de Italianen is positief over haar. Haar regering lijkt stabiel, maar binnenkamers vallen geregeld harde woorden. Vooral vicepremier en Lega Nord-leider Matteo Salvini maakt het de premier moeilijk met controversiële uitspraken die soms haaks op het regeringsbeleid staan. Maar Giorgia Meloni weet met haar pragmatische stijl de springende kikkers goed binnenboord te houden. Bovendien weten de drie coalitiepartijen dat ze tot elkaar veroordeeld zijn. We kunnen ruzie maken over veel dingen, maar het is in niemands voordeel om de regering te laten vallen, is het motto. Mede daarom ziet het er naar uit dat Meloni als eerste Italiaanse premier ooit de hele rit uit gaat zitten en volgend jaar zelfs een nieuwe termijn krijgt.