Rekenkamer slaat alarm: door vertraging wordt schade van droogte steeds groter

Boeren oogsten uien op een uitgedroogde akker. © Jeffrey GroenewegBoeren oogsten uien op een uitgedroogde akker. Rekenkamer slaat alarm: door vertraging wordt schade van droogte steeds groter De maatregelen die de overheid treft om ons te wapenen tegen lange periodes van droogte, zoals afgelopen zomer, lopen forse vertraging op. Daardoor lopen de kosten op en wordt de schade van droogte groter. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer na onderzoek. Hans van Soest Parlementair verslaggever en columnist 3 september 2026, 18:00Laatste update: 18:28 Maak ons je Google-favoriet Sinds zo’n tien jaar kent ons land niet alleen een deltaplan om ons te beschermen tegen het water, maar ook om ons te weren tegen periodes met te weinig water. Allerlei maatregelen die zijn getroffen om ervoor te zorgen dat er ook in droge zomers voldoende zoet water is, hebben echter jarenlange vertraging opgelopen. De kosten van die projecten zijn daardoor ook hoger uitgevallen dan gedacht: 513 miljoen euro in plaats van 365 miljoen euro, concludeert de Algemene Rekenkamer in het rapport ‘Zorgen over zoet water’. Een van de eerste maatregelen die het toenmalige kabinet nam om Nederland beter voor te bereiden op droogte was het verhogen van het waterpeil in het IJsselmeer in het voorjaar. Daardoor is er extra voorraad aan zoet water om een droge zomer door te komen. Hoewel dat besluit snel was genomen, duurde het zo’n vijf jaar langer dan verwacht om alle spuisluizen en pompen aan te passen. „Bij heel veel projecten als deze zien we terugkomen dat het verlenen van alle benodigde vergunningen langer duurt dan gedacht”, zegt Rekenkamerbestuurder Barbara Joziasse. Soms moet ergens extra grond voor worden aangekocht, soms moet grond nog worden gesaneerd omdat die vervuild blijkt, dan weer is er een tekort aan personeel. Joziasse: „Te vaak wordt er te optimistisch gepland door de overheid. Dat moet echt beter.’’ De Rekenkamer onderzocht de projecten die onder de zogeheten eerste fase van het Deltaprogramma Zoetwater vallen. Daarvan bleek bijna driekwart niet op tijd af te zijn. Inmiddels is een volgende fase van projecten gestart om te voorkomen dat we een tekort aan zoet water krijgen. En ook daarbij ziet de Rekenkamer forse vertragingen. De Rekenkamer waarschuwt dat door de vertraging ook de schade die ontstaat door droogte groter wordt. Zo valt de aardappeloogst de afgelopen jaren zo’n 2 procent lager uit. Joziasse: „En in die cijfers zit de droogte van deze zomer niet. 2 procent lijkt weinig, maar de grond herstelt zich niet voldoende door al die droogte, waardoor het probleem steeds erger wordt.” Maatregelen die nodig zijn om de schade van droogte te beperken worden steeds ingewikkelder Behalve voor schade aan de oogst van allerlei soorten groenten waarschuwt de Rekenkamer ook voor problemen bij bijvoorbeeld energiecentrales die minder hard kunnen draaien door een tekort aan koelwater, transport over water dat stil komt te liggen, zoals afgelopen zomer, en grote schade aan de natuur. Het aantal vogels en vlinders neemt bijvoorbeeld af door de droogte. Volgende week presenteert de door het kabinet aangestelde deltacommissaris een nieuw plan om Nederland verder voor te bereiden op periodes van droogte. Volgens de deltacommissaris zijn de uitdagingen ‘urgenter en complexer’ geworden. De verandering van het klimaat gaat sneller dan eerder voorzien. De Rekenkamer schrijft in zijn rapport dat de maatregelen die nodig zijn om de schade van droogte te beperken steeds ingewikkelder worden. Tot nu toe heeft het kabinet voor ‘laaghangend fruit’ gekozen, staat in het rapport. Dat maakt het risico groter dat toekomstige projecten nog meer vertraging oplopen en duurder uitpakken. Al onze podcasts vind je op ad.nl/podcasts. Schrijf je hier in voor onze politieke nieuwsbrief. Lees meer met video92 Wie wil er koffie drinken met Jetten? JA21 en PRO staan niet te springen