Rob Jetten en Nico Keenan verwachten een kind met hulp van een draagmoeder, maar hoe zit dat precies?

Babynieuws uit Den Haag: premier Rob Jetten (39) en zijn partner Nico Keenan (29) verwachten een kind. Dat werd maandag bekend. Het stel krijgt hulp van een eiceldonor en een draagmoeder. Daarmee komt ook een onderwerp in beeld waar de regels behoorlijk precies luisteren: wat mag er in Nederland rond draagmoederschap, en hoe werkt zo’n traject?

Om te beginnen: draagmoederschap is in Nederland toegestaan, maar niet zonder voorwaarden. Hoeveel kinderen op deze manier worden geboren, wordt niet exact geregistreerd. Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum schat het jaarlijkse aantal in Nederland op dertig tot vijftig. Het Landelijk Informatiepunt Draagmoederschap onderscheidt twee vormen: laagtechnologisch en hoogtechnologisch. Een draagmoeder kan bijvoorbeeld uitkomst bieden voor iemand die zelf niet zwanger kan worden of een zwangerschap niet kan volbrengen. Bij Jetten en Keenan gaat het om de hoogtechnologische vorm, waarbij een ivf-behandeling onderdeel is van het traject.

Bij die behandeling worden eicellen van een wensouder of donor verkregen en bevrucht. Als daaruit een geschikt embryo ontstaat, wordt dat in de baarmoeder van de draagmoeder geplaatst. Voor Jetten en Keenan is een eiceldonor betrokken. De vrouw die de zwangerschap draagt, is daardoor niet genetisch verwant aan de baby. Eiceldonor en draagmoeder hebben in dit traject dus verschillende rollen. Volgens de verklaring van D66 vindt de draagmoeder het bijzonder dat zij het stel kan helpen om hun kinderwens te vervullen.

En hoe zit het met geld? Betalen voor draagmoederschap is in Nederland verboden. Wensouders mogen wel kosten vergoeden die de draagmoeder maakt. Of Jetten en Keenan dat doen, is niet bekendgemaakt. Ook voor het vinden van een draagmoeder gelden beperkingen. Een openbare zoekoproep plaatsen mag niet, en jezelf publiekelijk als draagmoeder aanbieden evenmin. Commerciële bemiddeling tussen draagmoeders en wensouders is eveneens verboden. Een bedrijf inschakelen dat tegen betaling een draagmoeder voor je zoekt, is hier dus geen toegestane route.

Intussen bereiden Jetten en Keenan zich ook praktisch voor op het ouderschap. Jetten neemt rond de geboorte een paar dagen vrij voor zijn gezin en gaat daarna weer aan het werk. D66 verwijst naar andere huidige en voormalige bewindspersonen met jonge kinderen als voorbeelden voor het combineren van die verantwoordelijkheden. Keenan heeft met zijn hockeyclub en de Argentijnse nationale ploeg afspraken gemaakt om zijn topsport met het vaderschap te kunnen combineren.

Naast de zwangerschap speelt bij draagmoederschap ook de juridische kant. Wensouders worden nu via een ingewikkeld en langdurig traject wettelijke ouders. Een wetsvoorstel moet regelen dat zij die positie direct vanaf de geboorte krijgen. Het voorstel moet daarnaast betalingen of tegenprestaties in ruil voor een baby strafbaar stellen. Die beoogde veranderingen zijn nog geen geldende regels: voor wensouders blijft niet alleen de geboorte, maar ook het vastleggen van het ouderschap een belangrijk onderdeel van het traject.