Rutte draaft op in finale van de coronaverhoren: over de ‘methode-Rutte’ tijdens de pandemie

Mark Rutte tijdens het eerste openbare verhoor. © ANPMark Rutte tijdens het eerste openbare verhoor. enquête corona Rutte draaft op in finale van de coronaverhoren: over de ‘methode-Rutte’ tijdens de pandemie Oud-premier Mark Rutte moet maandag voor zijn tweede en laatste verhoor naar de coronacommissie. Wat kan de Navo-chef verwachten? Duiken er ook van Rutte nog gevoelige appjes op? Een vooruitblik door onze verslaggever Niels Klaassen, die de parlementaire enquête volgt. Niels Klaassen Parlementair verslaggever 7 september 2026, 06:00 Maak ons je Google-favoriet Er was één moment waarop Mark Rutte het een beetje lastig kreeg tijdens zijn eerste verhoor in juni. De oud-premier had zich al een paar uur behendig door het vragenvuur van de coronacommissie gemanoeuvreerd, op z’n Ruttes: soepel, gedecideerd, zelfkritisch soms. Maar heel even leek hij van z’n stuk toen de commissie Rutte een bericht voorhield dat hij aan Hugo de Jonge stuurde. Rutte meldde dat het met De Jonge en Ferd Grapperhaus zo fijn werken was, lekker ‘samen tegen de rest’. Hoezo tegen de rest, wilde de commissie weten. Tegenspraak is toch gezond? Rutte maakte het klein, hij wilde slechts een teamgevoel kweken. Maar de confrontatie staat voor een grotere vraag: was er wel ruimte voor kritiek in het kabinet? De coronacommissie zal deze maandag nog terugkomen op het organiseren van interne tegenspraak. Moet dat in het vervolg niet anders? Na Ruttes verhoor heeft het thema ‘tunnelvisie en tegenspraak’ nog meer lagen gekregen in verklaringen van getuigen. De latere ondervragingen schetsen het beeld van een trio ministers – Rutte zelf, Hugo de Jonge en Ferd Grapperhaus – dat de coronacrisis liefst zonder pottenkijkers probeerde te temmen. Ook vicepremiers werden niet overal bij betrokken en critici binnen het kabinet werden in onderlinge appjes lelijk weggezet. Kamerleden die het beleid bekritiseerden, kregen de volle laag, zo bleek vorige week toen berichten van Grapperhaus en De Jonge letterlijk werden geciteerd tijdens hun verhoren. Waar gaat de parlementaire enquête precies over? Bekijk hier onze special. Een greep uit de verwensingen over collega-ministers, burgemeesters en de Eerste Kamer: ‘soepjurkje’, ‘jankerd’, ‘een bak grind in de machine van ieder besluitvormingsproces’; weer een ander ‘kon de ziekte krijgen’ of had ‘geen ruggengraat’. Critici leken niet serieus genomen te worden. Niet fraai, erkenden de ministers ietwat ongemakkelijk. Van Mark Rutte worden dergelijke onthullingen overigens niet verwacht. Rutte appte weinig, stuurde wel sms’jes, maar belangrijker: hij staat niet bekend als een politicus die zich in berichten zo laat gaan. Insiders verwachten daarom geen spektakel op dat vlak. Wel moet de Navo-baas vertellen of hij de besluitvorming bij een volgende crisis weer zo zou organiseren, met een kleine kring beslissers, veel achterkamertjesoverleg en weinig ruimte voor tegenspraak. Ook zal de oud-premier worden gevraagd naar zijn opvatting over de minister-president als voorzitter van de ministerraad en ‘chef crisisbestrijder’. Rutte stond vaak naast Hugo de Jonge tijdens de coronapersconferenties, was één van de gezichten van de pandemie. Maar De Jonge deed zelf veel van het inhoudelijke werk als coronaminister, Ruttes naam wordt tijdens de verhoren ook minder vaak genoemd dan die van De Jonge. Juist de afwezigheid van de premier was een thema. In zijn eerste verhoor kreeg de toenmalige minister-president een reeks vragen over de vele lege plekken in zijn agenda tijdens de eerste coronagolf: als De Jonge het zo druk had, zou Rutte zich dan niet ook meer met de aanpak moeten bemoeien? Rutte verwierp het idee, hij was druk genoeg. Archief: premier Mark Rutte en Minister Hugo de Jonge tijdens een van de vele coronapersconferenties. © ANP / ANP Was zijn aanpak effectief? En de werkwijze past nu eenmaal bij de ‘methode-Rutte’, die groeide tijdens diens premierschap. Die laat zich samenvatten als: Rutte regisseert natuurlijk,