Scheidsrechters krijgen steeds meer te maken met agressie: ‘Rotte appels vormen mede cultuur van je club’

Het voetbalseizoen is weer begonnen en dan is één ding helaas te voorspellen: elk jaar zijn er binnen het amateurvoetbal weer incidenten met agressie tegen scheidsrechters. Hoe keren we die cultuur? „Als de emotie hoog is met regels aankomen werkt niet. Je moet vooraf al contact maken.’’ Dennis l'Ami Verslaggever 6 september 2026, 20:30Laatste update: 20:56 Reageren Maak ons je Google-favoriet Uit cijfers van de KNVB blijkt: te vaak denken voetballers dat de scheidsrechter ook een tegenstander is. „Er zijn twee belangrijke oorzaken te noemen van die agressie”, zegt Marcel van Herpen. Hij is pedagoog en begeleidt voor de nationale voetbalbond KNVB en voetbalclub PSV trainers en clubs bij gedrag van spelers en ouders. „We zien overal in de maatschappij dat het gezag van politie, onderwijzer en dominee niet meer vanzelfsprekend is. En dat geldt dus ook voor de scheidsrechter. Ten tweede zien we dat alles tegenwoordig wordt afgemeten naar individuele prestaties.” Werkelijk alles wordt bijgehouden, zegt Van Herpen. „Op school, maar ook langs de velden. Hoe vaak iemand speelt en hoe lang. Hoeveel goede passes iemand geeft, hoeveel assists, enzovoort. Hiermee verdwijnt het plezier naar de achtergrond, terwijl dat nou juist zo belangrijk is bij de ontwikkeling van het kind.” Een en ander leidt volgens Van Herpen tot een steeds gespannener sfeer langs de velden, met regelmatige ontsporingen als gevolg. Terwijl zo’n voetbalwedstrijd vooral leerzaam kan zijn: je leert winnen en verliezen, stelt Van Herpen. „In zekere zin bereidt zoiets simpels als een voetbalwedstrijd je voor op het echte leven en dan ook nog, als het goed is, met plezier. Dat verlies je als alles om de prestaties draait. Dat uit zich onder andere in het gedrag van ouders.” Daarom pleit hij voor een soort deurbeleid bij amateurvoetbalclubs. „Maak mensen medeverantwoordelijk. Als je thuis een feestje geeft, heet je mensen ook welkom bij de voordeur en vertel je wat de bedoeling is: wanneer ze eten kunnen verwachten, waar de drank staat: je legt de huisregels uit.” Dit is bij een voetbalclub ook toe te passen, vindt Van Herpen. „Tijdens een wedstrijd, als de emotie hoog is, met regels aankomen werkt niet. Je moet vooraf contact hebben om duidelijk te maken: zo doen we het hier tijdens wedstrijden. En je bent van harte welkom, maar we gaan je daar wel aan houden.” Helpt dat altijd en overal? Nee, vast niet altijd, zegt hij. „Maar ik ken verenigingen die het op deze manier aanpakken en waar het goed gaat. Omdat je iemand van de andere club medeverantwoordelijk maakt.” Alphenaar Wesley Kamping (39) floot zelf enkele jaren geleden als amateurscheidsrechter. „Het was een rustige wedstrijd, tot iemand van de thuisclub een overtreding maakte.” „Ik trok na die overtreding een gele kaart, waarna de bewuste speler naar me toe kwam en die kaart uit mijn hand sloeg. En bij dat slaan raakte hij mijn gezicht.” Kamping trok direct een rode kaart: de boosdoener kon vertrekken – maar niet voordat hij nog wat bedreigingen uitte. „Ik was een ‘k-lijer’ en hij zou me nog wel even opwachten na de wedstrijd.” Scheidsrechter Wesley Kamping in Alphen. © Merel Klijzing De speler wordt uiteindelijk voor drie jaar geschorst. „Die straf volgde op een andere zaak, die van grensrechter Richard Nieuwenhuizen. Hij overleed na mishandeling op het veld.” (Zes voetballers en een betrokken voetbalvader kregen in die bewuste zaak jarenlange celstraffen, red.) Om het probleem even scherp te krijgen: de KNVB ziet steeds vaker zware tuchtzaken: die noemt de bond zo ‘als een speler voor ten minste vier maanden wordt geschorst. Bij elftallen is er sprake van als een heel team voorwaardelijk uit de competitie wordt genomen, of bij een boete van 300 euro en een aftrek van drie wedstrijdpunten’. De KNVB hanteert de bestuurlijke maatregel om een team twee weken ‘op stil’ te zetten (een schorsing van twee weken, red.). Dit gebeurt na verbaal of fysiek geweld tegen de scheidsrechter, legt de woord