School mag van meerderheid eisen aan kleding stellen: ‘Meisjes moeten niet halfnaakt in de klas zitten’

Een hoodie, croptop of joggingbroek aan naar school: moet dat gewoon kunnen, of mag een school daar grenzen aan stellen? Bijna twee derde van de Nederlanders steunt kledingregels op middelbare scholen. Een strak kledingregime krijgt de meesten alleen niet mee. Dat blijkt uit representatief onderzoek van Panel Inzicht onder duizend volwassenen, uitgevoerd in opdracht van het AD.

De aanleiding is het aangescherpte kledingbeleid van De Goudse Waarden. Op deze vmbo-school in Gouda zijn trainingspakken, joggingbroeken en windjacks niet meer toegestaan. De school wil daarmee de invloed van straatcultuur terugdringen en leerlingen laten oefenen met kledingkeuzes die passen bij hun omgeving. Omdat veel leerlingen stage lopen, koppelt de school de regels ook aan voorbereiding op het werkende leven. In het onderzoek staan vooral zeer korte rokjes en petten hoog op de lijst van kleding die volgens deelnemers uit de klas mag verdwijnen. Daarna volgen croptops en hoodies. Ook slippers en sportieve broeken worden genoemd.

Over die capuchontrui lopen de meningen flink uiteen. Van de ondervraagde 65-plussers wil driekwart hoodies op school weren. Jongere volwassenen hebben daar veel minder bezwaar tegen. Marktonderzoeker Luke Drost van Panel Inzicht herkent dat generatieverschil uit ander onderzoek. Als mogelijke verklaring noemt hij de veranderde cultuur op scholen. Oudere generaties groeiden volgens hem op met meer nadruk op gezag en vaste gedragsnormen, terwijl eigen keuzes en zelfexpressie tegenwoordig meer ruimte krijgen. Daardoor zien ouderen een hoodie eerder als kleding voor de vrije tijd, terwijl jongeren die als een gewone dagelijkse outfit beschouwen. Scholieren onder de achttien zijn niet ondervraagd.

Ook tussen mannen en vrouwen zit verschil. Vrouwen steunen kledingvoorschriften vaker en trekken bij sommige kledingstukken duidelijk eerder een grens. Driekwart wil zeer korte rokjes weren, tegenover bijna twee derde van de mannen. Bij croptops is het verschil groter: ongeveer de helft van de mannen vindt die ongeschikt voor de klas, tegenover bijna driekwart van de vrouwen. De argumenten achter kledingregels lopen uiteen. Sommige deelnemers vinden outfits te uitdagend of te nonchalant. Anderen willen zichtbare verschillen tussen rijk en arm beperken, of hechten aan neutraliteit en discipline. Daar staat een kwart van de ondervraagden tegenover dat helemaal niets ziet in kledingvoorschriften. Zij vinden zulke regels betuttelend en willen dat leerlingen zelf kunnen bepalen wat ze dragen.

Op De Goudse Waarden geldt tot de komende herfstvakantie een periode om aan de regels te wennen. Wie ze overtreedt, krijgt eerst een waarschuwing; daarna volgt een gesprek met de ouders. Hoe het aangescherpte beleid in de praktijk uitpakt, heeft de school nog niet toegelicht. Ze verwijst voorlopig naar haar eerdere uitleg. Het onderzoek laat intussen zien dat steun voor kledingregels niet betekent dat volwassenen het ook eens zijn over ieder verboden kledingstuk. Vooral bij de hoodie maakt de generatie waartoe je behoort een flink verschil.