Supermarkten juichen nieuwe innameplicht toe, maar maken zich zorgen om sap- en zuivelflessen

Statiegeldautomaat in Amsterdam. © ANP Statiegeldautomaat in Amsterdam. Supermarkten juichen nieuwe innameplicht toe, maar maken zich zorgen om sap- en zuivelflessen Supermarkten verwachten vanaf 2028 minder drukte bij de statiegeldautomaten, omdat veel meer winkels verplicht worden om verpakkingen in te nemen. Wel maken de supermarkten zich zorgen over viezigheid van statiegeldflessen voor sap en zuivel. Reageren Maak ons je Google-favoriet Het gaat klimaatminister Stientje van Veldhoven allemaal niet snel genoeg met de inzameling en dus liet ze vrijdag weten dat er een innameplicht komt voor grotere winkels waar blikjes en flesjes worden verkocht. Alleen kleinere winkels, zoals kiosken en afhaalpunten, vallen buiten de maatregel. „Als supermarktbranche juichen we dit toe”, reageert René Roorda, directeur van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), de belangenbehartiger van de supermarkten. „Wij waren een soort stofzuiger waar alle blikjes en flesjes samenkwamen.” De rijen voor de statiegeldautomaten zijn een stuk langer sinds de invoering van statiegeld op kleine flesjes (1 juli 2021) en blikjes (1 april 2023). Daarmee groeide ook de ergernis bij consumenten, niet in de laatste plaats omdat de machines het nog weleens begaven. „In de weekenden is het echt druk, met lange wachtrijen”, zegt Roorda. „Bij ons komt alles terecht, ook de flesjes die consumenten bij de benzinepomp of op het station kopen.” Uit onderzoeken leidt minister Van Veldhoven af dat mensen hun gebruikte verpakkingen vaak niet inleveren omdat er te weinig werkende automaten zijn en lange rijen staan. ‘De kwaliteit en kwantiteit van de inzamelpunten moeten omhoog’, schrijft ze in een Kamerbrief. De nieuwe innameplicht gaat gelden voor veel zaken waar plastic statiegeldflessen en -blikjes worden verkocht. Verkooppunten van 200 vierkante meter of meer moeten het statiegeld, als de klant dat wil, contant terugbetalen. Winkels tussen de 43 en 50 vierkante meter mogen zelf bepalen hoe ze het statiegeld terugbetalen. De minister heeft nog niet bepaald of ze de grens bij 43 of 50 vierkante meter gaat leggen. Kleinere winkels, zoals kiosken, zijn uitgezonderd van de innameplicht. Consumenten leveren nog steeds te weinig flessen en blikjes in, waardoor de doelen keer op keer niet worden gehaald. Vorig jaar bleef de teller steken op 78 procent voor flessen en 86 procent voor blikjes, terwijl de norm op 90 procent ligt. Ook dit jaar worden die doelen niet gehaald, verwacht Verpact, de organisatie die namens fabrikanten als Coca-Cola, Heineken en Red Bull optreedt. Nederland moet voor 2029 wel aan de Europese inzamelnorm voldoen. Lukt dat niet, dan dreigen er strengere regels vanuit Brussel. „Op dit moment worden in Nederland honderden miljoenen plastic flessen en blikjes te weinig ingezameld om de doelstelling van 90 procent te behalen”, aldus Van Veldhoven. Ze denkt dat het ophogen van het aantal inleverpunten zal bijdragen aan een beter systeem. De minister kondigde ook aan dat er statiegeld op sap- en zuivelflessen komt. Supermarkten zijn hier huiverig voor, zegt Roorda. ,,Met name op het gebied van hygiëne. Vooral zuivel heeft een andere substantie dan wat nu in flesjes en blikjes zit.” Het CBL laat onderzoeken hoe er het best kan worden omgegaan met de nieuwe stroom aan drankverpakkingen. René Hissink, directeur van Tomra, een van de grootste Nederlandse producenten van statiegeldautomaten, zegt dat overblijfselen van zuivel en sap straks op dezelfde manier worden opgevangen als limonade en frisdrank. „Als je dat twee weken in de winkel laat staan, zal dat gaan ruiken, maar als je dat dagelijks verschoont, zal dat meevallen. Bovendien worden zakken met lege flesjes dagelijks opgehaald, dus ondernemers zijn er snel van af.” De grootste uitdaging zit hem in de schoonmaak van de machines zelf. Toen Nederlanders alleen nog de grote flessen inleverden voor statiegeld, waren dat er 600 miljoen verpakkingen per jaar. Dat zijn er door de toevoeging